Scientias Podcast

Scientias Podcast 22-05-2026

Wat hebben we aan Apollo gehad, nr. 1: de start in Rusland en Duitsland - Scientias Podcast 71

In deze aflevering praat Diederik over de voorgeschiedenis van Apollo. Hoe kwamen raketpioniers als Tsiolkovsky, Oberth en Wernher von Braun op het spoor van ruimtevaart? Welke rol speelden de V2, Operation Paperclip, Sputnik en Kennedy’s maanbelofte? En waarom was de keuze voor Lunar Orbit...

Scientias Podcast 15-05-2026

Over oudheidkunde, nepvondsten en AI: wat weten we écht over het verleden? - Scientias Podcast 70

Wat weten we eigenlijk écht over de oudheid? En hoe voorkom je dat archeologie verandert in mooie verhalen, mediahypes of zelfs regelrechte misleiding? In deze aflevering spreekt Krijn Soeteman met oudheidkundige, wetenschapsjournalist en schrijver Jona Lendering over de wereld achter...

Scientias Podcast 8-05-2026

Van herhaling tot echt programmeren: computers - Scientias Podcast 69

In deze aflevering praten Diederik en Krijn over de geschiedenis van programmeren en kunstmatige intelligentie. Ze volgen de ontwikkeling van machinecode naar programmeertalen, van de eerste computers tot moderne AI. Ze besteden bijzondere aandacht aan pioniers als Kathleen Booth, Grace Hopper...

Scientias Podcast 1-05-2026

De belangrijkste vrouwen achter je computer en Apollo en Artemis - Scientias Podcast 68

In deze aflevering neemt Diederik Jekel ons mee naar de oude Apollo-missie en waarom de Artemis-missies zoveel moeilijker lijken. Daarna gaan we diep in op de belangrijkste vrouwen in de wereld van de computer en dan met name het programmeren: eerst letterlijk met fysieke kabels en later in code...

Scientias Podcast 24-04-2026

GPS in je huis en Tsjernobyl deel 2 - Scientias Podcast 67

In deze aflevering deel twee van het verhaal over Tsjernobyl, of Tsjornoby in het Oekraïns. De afloop is iedereen bekend, het verhaal er naartoe misschien minder. Maar voor we verdergaan met de ramp van 26 april 1986 eerst over GPS in je huis en hoe dat werkt. Fragment Russisch nieuws...

Scientias Podcast 17-04-2026

Tsjernobyl deel 1 en hoe selecteren we wetenschapsnieuws? - Scientias Podcast 66

In deze aflevering van de Scientias Podcast nemen Diederik Jekel en Krijn Soeteman je mee in het indrukwekkende verhaal van Tsjernobyl, veertig jaar na de kernramp die de wereld veranderde. Ze staan stil bij wat er gebeurde, hoe de gevolgen nog altijd voelbaar zijn en waarom dit verhaal relevant...

Scientias Podcast 10-04-2026

Hoe de ondergang van bepaalde wiskunde de redding van computers werd - Scientias Podcast 65

Een lijst die zichzelf moet bevatten als hij zichzelf niet bevat en zichzelf niet mag bevatten als hij zichzelf wel bevat. Het klinkt als een flauwe woordgrap, maar rond 1900 stortte de hele wiskunde er bijna door in. En uitgerekend die ineenstorting leverde ons, via een omweg langs Kurt Gödel en...

Scientias Podcast 3-04-2026

Teylers Museum en waarom het zo'n belangrijke plek is voor de wetenschap - Scientias Podcast 64

Diederik en Krijn zijn in Teylers Museum te gast. Ze spreken met Trienke van der Spek over het zijn van conservator op zo'n mooie plek. Voordat ze daaraan beginnen vertelt Diederik het verhaal van Pieter Teylers en vele andere oude bekenden uit de Nederlandse wetenschapsgeschiedenis passeren de...

Scientias Podcast 27-03-2026

Antarctica en hoe maak je een computer deel 5 - Scientias Podcast 63

Het vierde deel over ASML en hoe nu chips gebouwd worden. Daarnaast een belangrijk onderzoek over Antarctica en waarom het daar ineens zoveel sneller opwarmt... Shownotes: Waarom Antarctica zo snel smelt...

Scientias Podcast 20-03-2026

Bijzondere planeet ontdekt en hoe ASML de wereld maakt, computers deel 4 | Scientias Podcast 62

In deze aflevering van de Scientias Podcast duiken Diederik Jekel en Krijn Soeteman in twee totaal verschillende, maar even fascinerende werelden. Eerst reizen we de ruimte in, naar een bizarre exoplaneet die mogelijk een compleet nieuw type planeet vertegenwoordigt. Een wereld met een...

Scientias Podcast 13-03-2026

AI en de taal van het leven en hoe maak je een computer deel 3 | Scientias Podcast 61

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over het schrijven van het boek van leven. DNA, met behulp van taalmodellen. Verder hebben ze het over het ontstaan van de computer en duiken nu diep in het ontstaan van de transistor, de halfgeleider.  Aflevering 58 en 59 nog niet...

Scientias Podcast 6-03-2026

In de schatkamer van Boerhaave | Scientias Podcast 60

Diederik en Krijn zijn in het depot van Rijksmuseum Boerhaave. Ze hebben het over wie Herman Boerhaave eigenlijk was. Uiteraard ontbreken zijn tijdgenoten ook niet, zoals Antoni van Leeuwenhoek en Carl Linnaeus. Maar ook Claude Auguste Crommelin en ze spreken met Bart Grob, conservator hedendaagse...

Scientias Podcast 27-02-2026

Kamerlingh Onnes en de Computer-deep dive, deel 2 | Scientias Podcast 59

Een gloeilamp werd de belangrijkste basis van onze hedendaagse computer. Hoe dat zit hoor je in het tweede deel van deze podcast. We beginnen met een ode aan Heike Kamerlingh Onnes die ooit als eerste het koudste stukje in het hele heelal wist te creëren. En daarna dus waar transistors vandaan...

Scientias Podcast 20-02-2026

Het verhaal van de computer, deel 1 en zwaartekracht meten in de ruimte? | Scientias Podcast 58

Het verhaal van... LISA, het plan om een zwaartekrachtgolvendetector in de ruimte te bouwen. En een nieuwe deep dive in het verhaal achter de computer. Achter eigenlijk alles wat we gebruiken. Onze levens beheerst en beheert. Maar zoals je van ons gewend bent beginnen we bij het begin...

Scientias Podcast 13-02-2026

Waarom brandwonden beter genezen bij mensen en laatste deel over Einstein telescoop | Scientias Podcast 57

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over waarom brandwonden bij mensen vermoedelijk beter genezen dan bij dieren. En deel drie in de zwaartekrachtgolvendetectorserie: is het het waard om zoveel geld te betalen voor de Einstein Telescoop?  Shownotes...

Scientias Podcast 6-02-2026

Hoe bouw je een zwaartekrachtgolvendetector? | Scientias Podcast 56

In deze aflevering legt Diederik uit hoe je een zwaartekrachtgolfdetector bouwt. Voor hij dat doet legt hij uit hoe je aan de hand van tandglazuur kunt bepalen waar iemand geboren is. Allebei supervette onderwerpen! Shownotes: Kortingscode voor https://www.highlightdelft.nl/ is SCIENTIAS10 (alleen...

Scientias Podcast 30-01-2026

Maanmissie Artemis II en de Einstein Telescoop | Scientias Podcast 55

In de categorie: grootse projecten hebben Diederik en Krijn het deze week over de aanstaande ruimtemissie (Artemis II) naar de maan. Of beter: om de maan heen. En dan vooral: waarom ga je eerst om de maan heen en dan weer terug zonder te landen? Daarna gaan ze van start met een nieuwe deep dive...

Scientias Podcast 23-01-2026

Over fononen, evolutie, stikstof én de oerknal | Scientias Podcast 54

Diederik legt in deze podcast heel veel uit over elektronica die overal inzit, maar waar je nooit van gehoord hebt. MEMS, of Micro Electro Mechanical Systems. Fononen, ja, met een n. Fotonen komen ook even langs. Daarnaast gaan we enkele luisteraarsvragen beantwoorden, onder andere over stikstof...

Scientias Podcast 16-01-2026

Evolutie deel 8: Abiogenese en hoe een defibrillator niets met een hartstilstand te maken heeft | Scientias Podcast 53

Hoe kan leven ontstaan uit... dode dingen? Het is de grote vraag en in deze podcast legt Diederik Jekel uit hoe we daar nu over denken. Dit is voorlopig de laatste aflevering in de evolutiereeks. We hopen dat jullie er net zoveel plezier aan beleefd hebben. Daarnaast hebben Diederik en Krijn het...

Scientias Podcast 9-01-2026

Evolutie deel 7: Waar komt de aarde vandaan | Scientias Podcast 52

In aflevering 52 duiken Krijn Soeteman en Diederik Jekel in twee grote vragen. Eerst: wat zijn PFAS precies en waarom zijn ze zo hardnekkig? PFAS is een verzamelnaam voor duizenden fluorhoudende koolstofketens met een extreem sterke koolstof-fluor-binding. Daardoor zijn ze water- en vetafstotend en...

Scientias Podcast 2-01-2026

Evolutie deel 6: Maar waar komen de deeltjes dan vandaan? | Scientias Podcast 51

In aflevering 51 gaat Diederik diep in op het ontstaan van het... ontstaan. Vanaf de oerknal naar het moment dat de elementen ontstonden tot ongeveer nu. Verder nog iets over waterstof en waarom we die stof misschien extra goed in de gaten moeten gaan houden qua broeikasgas. Dit is deel 6 over...

Scientias Podcast 26-12-2025

Kerst-mis 2025 | Scientias Podcast 50

In de 50ste Scientias Podcast vertelt Krijn het verhaal van onze imaginaire beestenboel met een plekje voor Baudolino. Diederik heeft het over de voor hem grootste wetenschappelijke doorbraak én hij spreekt een heuse kerstrede uit. Shownotes:Baudolino, Umberto Eco...

Scientias Podcast 19-12-2025

Evolutie deel 5: Moderne Evolutie | Scientias Podcast 49

Deze aflevering gaat over de moderne evolutietheorie. Darwin en de zijnen wisten veel, maar ook heel veel niet. Wil je alles weten over de moderne theorie? Luister deze aflevering of begin bij aflevering 45 voor alles over Darwin. 00:00:00 Intro 00:00:55 Terugblik evolutie00:05:57 Francis...

Scientias Podcast 12-12-2025

Evolutie deel 4: We Are Family Filogenetica | Scientias Podcast 48

We Are Family van Sister Sledge uit 1979 schalt misschien nu door je hoofd, want ja, eigenlijk zijn we allemaal een beetje familie van elkaar. Diederik legt uit hoe dat allemaal kan en vooral: hóe we dat eigenlijk weten. Weer een heel spannend stukje van de puzzel rond evolutie. Shownotes Shoutout...

Scientias Podcast 5-12-2025

Evolutie deel 3: DNA et cetera | Scientias Podcast 47

Dit is deel 3 van een reeks over evolutie, verteld door Diederik Jekel en host Krijn Soeteman.  Het is een prachtig verhaal en in de vorige aflevering, nr 46, hadden we het over fossielen en die zijn echt superbelangrijk in het hele verhaal rond de kennis van leven op aarde. Deze aflevering gaat...

Scientias Podcast 28-11-2025

Evolutie deel 2: Diepgravende fossielen | Scientias Podcast 46

Dit is deel 2 van een reeks over evolutie, verteld door Diederik Jekel en host Krijn Soeteman.  Het is een prachtig verhaal en in de vorige aflevering, nr 45, hadden we het over Darwin en hoe hij op zijn idee kwam. Deze aflevering staat helemaal in het teken van fossielen en die zijn echt...

Scientias Podcast 21-11-2025

Evolutie deel 1: Darwin en hoe kwam hij tot zijn idee? | Scientias Podcast 45

Dit is deel 1 van een reeks over evolutie, verteld door Diederik Jekel en host Krijn Soeteman.  Het is een prachtig verhaal en we beginnen bij Darwin en hoe hij op zijn idee kwam. Daarna volgen nog verhalen over fossielen, wat DNA zegt over evolutie en filogenetica, de moderne kijk op evolutie en...

Scientias Podcast 14-11-2025

Een uitdijend heelal, uitdijende mensen en Ozempic | Scientias Podcast 44

In de 44ste aflevering van de Scientias Podcast hebben Diederik en Krijn het over de vraag hoe snel het heelal eigenlijk uitdijt. Daarnaast is het Wereld Diabetesdag en vertelt Diederik over deze vervelende ziekte. Verder gaat het over Ozempic en vergelijkbare medicijnen, ooit bedoeld voor...

Scientias Podcast 7-11-2025

De regenmakers of smog! | Scientias Podcast 43

Shownotes: Cloud seeding in New Delhi is mislukt: een domme stunt of kan het wel werken? https://scientias.nl/cloud-seeding-in-new-delhi-is-mislukt-een-domme-stunt-of-kan-het-wel-werken/ 00:00 Intro00:50 Aanvulling op het getal 42 van de Hitchhiker's Guide to the Galaxy04:40 Experiment in Delhi...

Scientias Podcast 31-10-2025

Hommage aan een van de leukste scifi-boeken ooit geschreven | Scientias Podcast 42

In deze aflevering hebben Diederik en Krijn het onder andere over de ruimtevlucht van Wubbo Ockels, inmiddels al weer 40 jaar geleden. Ook behandelen ze het iconische getal 42 en behandelt Diederik enkele luisteraarsvragen van de afgelopen tijd! Shownotes...

Scientias Podcast 24-10-2025

Hardnekkige klimaatmythes en wantsen met voetschimmel | Scientias Podcast 41

In deze aflevering van de Scientias Podcast verdiepen Diederik Jekel en Krijn Soeteman zich in de complexiteit van klimaatverandering. Ze onderzoeken de wetenschappelijke grondslagen ervan, de rol van menselijke activiteit en het belang van het ontkrachten van gangbare mythes. Ze bespreken ook...

Scientias Podcast 17-10-2025

Het mysterie achter kruipend droogijs op Mars | Scientias Podcast 40

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over Mars, hoe we weten wat we weten en uiteindelijk het nieuws dat ontdekt is hoe bepaalde geulen 'gegraven' zijn.  Verder duiken ze eens dieper de wetenschapscommunicatie in, niet in de laatste plaats omdat Diederik én Anna Gimbère op...

Scientias Podcast 10-10-2025

Neutronensterren en hoe buitenaards leven er eigenlijk uitziet | Scientias Podcast 39

Diederik en Krijn nemen je mee in de wereld van neutronensterren naar aanleiding van een vinding van een Japanse ruimtetelescoop: https://scientias.nl/japanse-ruimtetelescoop-ontdekt-iets-merkwaardigs-bij-een-neutronenster-een-gelukstreffer (zie ook: https://doi.org/10.1038/s41586-025-09495-w )...

Scientias Podcast 3-10-2025

Chaos! Hoe zit dat nou eigenlijk? | Scientias Podcast 38

Deze aflevering is wat anders dan anders: dit is de eerste opname van de podcast voor een live publiek tijdens het Podcastfestival op zondag 28 september 2025.  Krijn interviewt wiskundige Nicos Starreveld,wiskundige en verantwoordelijk voor wetenschapscommunicatie en outreach bij Platform Wiskunde...

Scientias Podcast 26-09-2025

Diamanten die processen bevriezen en majoranadeeltjes | Scientias Podcast 37

In de 37ste Scientias Podcast duiken Diederik en Krijn naar grote diepte in de aarde, tot wel 350 kilometer, ze bespreken een boek met de titel 'De race om het majoranadeeltje' van Gerard Janssen én ze leggen uit hoe we nou eigenlijk weten hoe het binnenste van de aarde eruitziet. ...

Scientias Podcast 19-09-2025

Buitenaards leven, mastodonten en mtDNA | Scientias Podcast 36

Diederik en Krijn hebben het over mastodonten en hoe mitochondriaal DNA gebruikt wordt om afstamming te bepalen. Ook gaat het over de zoektocht naar buitenaards leven, als deep dive na de ontdekkingen op Mars waar Diederik onlangs nog een short over maakte...

Scientias Podcast 12-09-2025

CRISPR, Genen editten en dino’s | Scientias Podcast 35

Altijd al willen weten hoe CRISPR nou werkt? Hoe knippen we genen heel precies? Diederik legt het uitgebreid uit in de 35ste Scientias Podcast. Daarnaast heeft Krijn het over hoe we weten hoe twee dinofossielen aan hun einde kwamen. 00:00 Intro00:54 Nieuwe muziek: Lara, geen AI!01:11 Hoe weet je...

Scientias Podcast 5-09-2025

Schedels op z'n Grieks en elektrisch is het beste! | Scientias Podcast 34

In de 34ste Scientias Podcast gaan Krijn en Diederik in op onderzoek naar een heel oude schedel uit Griekenland en hoe je nou bepaalt hoe oud iets is. En nee, dat is niet zo makkelijk. Daarna duikt Diederik in de vraag wat er nou van klopt van het nieuwsbericht over de klimaatvriendelijkheid van...

Scientias Podcast 29-08-2025

Van lichtvervuiling naar fotosynthese in het donker | Scientias Podcast 33

In deze aflevering praten Diederik en Krijn over lichtvervuiling en wat dat voor vogels doet én over fotosynthese en waarom het zo lastig is dat na te maken.  Vogels en lichtvervuiling: https://scientias.nl/vogels-staan-eerder-op-en-gaan-later-naar-bed-door-lichtvervuiling/ (link naar onderzoek...

Scientias Podcast 22-08-2025

Eindelijk naar oneindig! | Scientias Podcast 32

In deze 32ste aflevering van de Scientias Podcast komen we aan bij oneindig en hoe dat nou zit in de wiskunde. Heel interessant en misschien duizelingwekkend, maar wel op een fijne manier! Poepende pijlstromvogel (het ondezoek zelf: http://dx.doi.org/10.1016/j.cub.2025.06.058 ) 00:00 Intro...

Scientias Podcast 15-08-2025

Heel Erg Grote Getallen en hoe doe je iets dat altijd uniek zal zijn? | Scientias Podcast 31

  Shownotes: Cacaoproductie: https://scientias.nl/die-lekkere-reep-chocola-veroorzaakt-een-hoop-co2-uitstoot-gelukkig-is-er-een-simpele-oplossing/  (het onderzoek zelf: https://doi.org/10.1038/s41893-025-01608-7 ) De link waar Diederik het over heeft, de berekening achter de Fermi-papiertjes voor...

Scientias Podcast 8-08-2025

Getallen en wiskundig bewijs | Scientias Podcast 30

In deze aflevering gaat Diederik uitleggen hoe het zit met wiskundig bewijs. De grote getallen die beloofd waren die komen volgende week! 00:00 Intro, toch?01:30 Diederik legt uit waar zijn liefde voor getallen vandaan komt03:24 Bach? Muziek? Getallen?03:49 Verhoudingen! Ja, die zijn...

Scientias Podcast 1-08-2025

Grote getallen! Scientias (Zomer)Podcast 29

In de 29e Scientias Podcast duikt Diederik dieper in de wereld van de getallen. Opweg naar de oneindigheid laat hij je zien hoe je grote getallen kunt maken en dat allemaal op weg naar de oneindigheid. Een onderwerp waar menig wiskundige zichzelf gek op heeft gezwoegd. Ook als je niks met getallen...

Scientias Podcast 25-07-2025

De geschiedenis van de getallen | Scientias (Zomer)Podcast 28

In de 28e Scientias Podcast duikt Diederik in de wereld van de getallen. Opweg naar de oneindigheid laat hij je zien dat getallen alles met cultuur te maken hebben. We beginnen lekker ontspannen met een duik in de geschiedenis en we gaan kijken waarom getallen zo van belang zijn. De volgende weken...

Scientias Podcast 18-07-2025

Het einde van het periodiek systeem | Scientias (Zomer)Podcast 27

In deze Scientias-podcast komen we aan het einde van onze lange zoektocht naar een van de grootste intellectuele reizen die de mens ooit afgelegd heeft. De zoektocht waar alles van gemaakt is. We begonnen met de oude beschavingen en wat zij elementen vonden, via de uitvinding van de moderne...

Scientias Podcast 10-07-2025

Hoe maken we nieuwe elementen? | Scientias (Zomer)podcast 26

Vanwege de vakantie presenteert Diederik de aflevering alleen en is Krijn met welverdiende vakantie. Daarom gaan we deze aflevering alleen de diepte verder in met onze zoektocht naar waar alles van gemaakt is. De grootste zoektocht die de mens ooit ondernomen heeft gaat haar een-na-laatste...

Scientias Podcast 4-07-2025

Zomervakantie? En deel 3 van de elementaire deeltjes! | Scientias Podcast 25

00:00:00 Intro00:01:37 Luisteraarsvraag: 'hoe kunnen we CO2 uit de lucht halen en kunnen we hier brandstof van maken?'00:14:33 Het verhaal waar alles van gemaakt is: de elementen01:06:30 De trans-uraniumelementen. Tja, is het nou nooit af? Volgende week verder!01:07:10 Outtro en tot de volgende...

Scientias Podcast 27-06-2025

Het ontstaan van de moderne scheikunde | Scientias Podcast 24

Diederik en Krijn duiken in een van de grootste kennismomenten van de menselijke geschiedenis, namelijk de elementen. 00:00 Intro de nerdy wetenschapsvrienden!01:30 Hoeveel atomen zitten er in een teug lucht? (veel)05:40 Ai maakt podcasts: NotebookLM, is het wat?09:56 Diepe duik 2: op zoek naar het...

Scientias Podcast 20-06-2025

Waar is alles van gemaakt? | Scientias Podcast 23

In deze aflevering hebben Krijn en Diederik het over de Proba 3-missie van ESA en doet Diederik een deep dive in de geschiedenis van de elementen. Dit is deel 1 van 3. 00:00 Intro met je druïdenpak, de zonnewende, solstice03:42 Hoofdstukken en de langste dag: 21 juni04:40 De zonnewende, hoe zit dat...

Scientias Podcast 13-06-2025

De Golfstroom en wat als die stilvalt… | Scientias Podcast 22

In deze aflevering praten Diederik Jekel en Krijn Soeteman over hoe het komt dat we nu denken dat er misschien wel een nieuwe ijstijd komt in Europa, terwijl de rest van de wereld heel sterk opwarmt. Complex? Zeker! Ga lekker zitten en luister naar Diederiks uitleg. Kunstmatige intelligentie en...