Wijsneuzen

Wijsneuzen 19-03-2021

9: Dit waren de verkiezingen, een versplinterd parlement blijft achter

Het politieke landschap is verder versplinterd. De klassieke linkse partijen zijn bij de verkiezingen van afgelopen woensdag gemarginaliseerd, aan de rechterkant is onverdraagzaamheid met 28 zetels sterk vertegenwoordigd. De winnaars zijn de liberale democraten rondom het midden.  In de negende...

Wijsneuzen 11-03-2021

8: De verkiezingscampagne: Kijken naar stilstaand water is júist spannend!

De campagne lijkt saai. In de peilingen zit weinig beweging. De lijsttrekkers weten er geen echte strijd van te maken en de corona-premier lijkt onaantastbaar. Maar klopt dat wel? Julia Wouters, politicoloog en vele jaren politiek assistent van Lodewijk Asscher, zegt in de achtste aflevering van...

Wijsneuzen 3-03-2021

7: De kiezer is in de greep van buitenlandse problemen - maar de campagne?

Ook deze verkiezingen hoor je veel mensen klagen dat het buitenlands beleid eigenlijk geen thema is. Maar je kunt ook zeggen dat de verhouding van Nederland tot Europa en de wereld bij álle grote onderwerpen een cruciale rol speelt: migratie, corona, veiligheid, klimaat. In deze zevende aflevering...

Wijsneuzen 24-02-2021

6: Weten we nu wél hoe het verder moet met de zorg?

Als er íets is dat corona duidelijk heeft gemaakt, is waar het scheef zit in de zorg. De uitzonderlijke pandemie legt op pijnlijke wijze de zwaktes in het Nederlandse zorgstelsel bloot: waar lean & mean voorheen stond voor geroemde efficiëntie, zorgde het nu voor overvolle intensive cares...

Wijsneuzen 17-02-2021

5: De wooncrisis te lijf met een miljoen woningen: is dat wel zo slim?

Alle politieke partijen willen de woningnood aanpakken. Als we de verkiezingsprogramma’s mogen geloven zal de overheid na 17 maart de regie weer overnemen van de markt. Er wordt zelfs een heuse minister van Wonen voorgesteld om de wooncrisis het hoofd te bieden;er liggen plannen om in tien jaar...

Wijsneuzen 10-02-2021

4: Corona vergroot de ongelijkheid: waarom geen solidariteitsheffing?

Politieke partijen willen maar wat groeiende ongelijkheid in Nederland bestrijden. Bijvoorbeeld door een hoger minimumloon. Maar of dat ook betekent dat mensen met een hoger inkomen meer moeten inleveren? Daarover hoor je ze nooit.  In deze vierde aflevering van de podcast ‘Wijsneuzen, de...

Wijsneuzen 4-02-2021

3: Migratie is hét twistpunt deze verkiezingen. Maar waarom?

Het grote twistpunt van de verkiezingen: Wie mag in ons land blijven en hoe moet hij of zij zich dan gedragen? De politieke partijen nemen uitgesproken standpunten in, maar de kiezers lijken gematigder. Hoe kan dat? Hierover praten Frits van Exter en Menno Hurenkamp in de derde aflevering van de...

Wijsneuzen 28-01-2021

2: Waarom doen we in dit rijke land niet meer aan het klimaat?

De meeste politieke partijen willen meer doen voor het klimaat. Maar hoe voorkom je dat de lasten ongelijk worden verdeeld? In de tweede aflevering van ‘Wijsneuzen, de verkiezingen’ spreken Menno Hurenkamp en Frits van Exter met milieuwetenschapper Heleen de Coninck en Niels Markus, politiek...

Wijsneuzen 21-01-2021

1: Moeten we de verkiezingen niet uitstellen?

Veel kiezers zullen zich afvragen of een gang naar de stembus nu wel veilig is. Als zij het, ondanks alle maatregelen, niet aandurven - kan dat gevolgen hebben voor de uitslag. Hoe vrij en eerlijk kunnen de verkiezingen onder deze uitzonderlijke omstandigheden, zijn? In de eerste aflevering van de...

Wijsneuzen 14-01-2021

Wijsneuzen. De verkiezingen

Natuurlijk, de coronacrisis en de nasleep van de toeslagenaffaire zullen hun stempel drukken op de verkiezingscampagnes. Maar er is meer; het klimaat natuurlijk, maar ook de toekomst van het onderwijs, de zorg, migratie, woningmarkt, Europa en meer. Het zijn grote thema’s waarvoor keuzes moeten...

Wijsneuzen 9-07-2020

15: De lessen van de coronacrisis (en wat we daar aan hebben)

Uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau blijkt dat burgers de afgelopen maanden veel vertrouwen hebben gehad in de aanpak van de corona-crisis door regering en parlement. Burgers maken zich ook nog geen grote zorgen over een tweede golf, hoe die er ook uit mag zien. Maar het is een...

Wijsneuzen 2-07-2020

14: Waarom Nederland een sterker Europa nodig heeft

Voorlopig is Nederland uit de corona-crisis, maar de pandemie woedt verder in de rest van de wereld. Het einde is nog lang niet in zicht, zo waarschuwt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Eerder in Wijsneuzen constateerden Menno Hurenkamp en Frits van Exter al dat er van internationale...

Wijsneuzen 25-06-2020

13: Is de dijk hoog genoeg voor een tweede coronagolf?

Nu we volgens RIVM en kabinet ‘uit de acute crisis’ zijn, kunnen vele maatregelen al per 1 juli worden versoepeld. De verwarring wordt er niet per se minder om, maar we doen ons best, in de anderhalvemetersamenleving. Belangrijker is nu misschien de vraag hoe we ons voorbereiden op een mogelijke...

Wijsneuzen 10-06-2020

12: In een crisis willen wij een softe macho als leider

Een crisis is voor een leider het moment zich te bewijzen. Hij, of zij, mag zeker in de eerste fase rekenen op steun, want wij willen allemaal dat iemand zegt wat er moet gebeuren. Tegelijkertijd, blijkt uit onderzoeken, willen wij ook dat de leider empathie toont. Dat hij luistert en zich ons lot...

Wijsneuzen 5-06-2020

11: Waar is het vaccin tegen polarisatie?

Bijna drie maanden leken wij verenigd in onze aandacht voor de bestrijding van de coronacrisis. Nu de beperkende maatregelen geleidelijk worden opgeheven, is de polarisatie weer helemaal terug. Het favoriete twistpunt: de identiteitsvraag. Aanjager is de verschrikkelijke dood van George Floyd in de...

Wijsneuzen 28-05-2020

10: Moet de politiek niet een nieuw mandaat zoeken?

In de coronacrisis neemt de politiek ingrijpende besluiten. De miljarden vliegen over tafel. Maar is daarvoor niet een nieuw mandaat van de burger nodig? Waarom worden er geen vervroegde verkiezingen uitgeschreven? In deze tiende aflevering van Wijsneuzen - over burgers in tijden van pandemie...

Wijsneuzen 14-05-2020

9: De dokter mist haar patiënt

De huisarts is de eerste lijn in de gezondheidszorg. Maar in de corona-crisis moest hij de patiënt vooral op afstand houden. Komt daar nu verandering in? In de negende aflevering van Wijsneuzen, over burgers in tijden van pandemie is Marjolein van Mesdag, huisarts in Eindhoven, te gast. Journalist...

Wijsneuzen 7-05-2020

8: Krijgt de grootste bek het voor het zeggen in de anderhalvemetersamenleving?

Je kunt niet álles aan de zelfredzaamheid van de burgers overlaten. En het is tijd dat ook de lokale democratie weer greep krijgt op de burgemeesters en hun noodverordeningen. In deze achtste aflevering van Wijsneuzen over burgers ten tijde van pandemie, spreken Frits van Exter en Menno Hurenkamp...

Wijsneuzen 30-04-2020

7: Wie zijn de winnaars en wie de verliezers van de coronacrisis?

In de zevende aflevering maken journalist Frits van Exter en politicoloog Menno Hurenkamp een kleine, voorlopige balans op: wie doen het goed in deze tijd en wie hebben het zwaar te verduren? De verkoper van paddenstoelen op de markt van Frits meldt een omzetstijging van zeventig procent. Het komt...

Wijsneuzen 23-04-2020

6: De coronacrisis zet kwetsbare kinderen nóg meer op afstand

Op 11 mei gaan de basisscholen na twee maanden weer open. Het is een van de eerste kleine stapjes op de lange en kronkelige weg richting uitgang.  Alle schoolinstellingen moesten hun deuren sluiten: niet omdat de wetenschappers dat per se wilden, maar omdat de maatschappelijke druk groot was...

Wijsneuzen 16-04-2020

5: Tijdens corona is het ieder land voor zich

Op de puinhopen van de Tweede Wereldoorlog werden 75 jaar geleden de fundamenten gelegd voor internationale samenwerking. Vrede en welvaart, voor alle wereldbewoners. Maar plots, nu de wereld gegrepen is door de pandemie, blijkt dat het toch vooral elk land voor zich is. Zo'n nationale reflex is...

Wijsneuzen 10-04-2020

4: Over de macht en onmacht van het parlement in tijden van pandemie

In een crisis als deze is het alle hens aan dek. De regering moet op vele fronten handelen. Heeft de politiek daarbij het nakijken? Of kan het parlement ook een rol spelen zonder de bestrijding te frustreren? Premier Mark Rutte kan tot nog toe rekenen op de steun van een groot deel van de...

Wijsneuzen 2-04-2020

3: Hoe deze pandemie een pijnlijke ongelijkheid laat zien

Iedereen kan ziek worden, maar voor het coronavirus is niet iedereen gelijk. Voor de een zijn de gevolgen veel heftiger dan voor de ander. En zo zijn er meer verschillen die de pandemie op pijnlijke wijze blootlegt. In tijden van economische bloei heeft de overheid zich verder teruggetrokken en...

Wijsneuzen 30-03-2020

2: Hoe solidair zijn we tijdens deze pandemie

De pandemie stelt ons op de proef. We moeten met elkaar rekening houden, ons aanpassen, afstand bewaren, geduldig zijn en blij zijn dat zovelen een bijdrage leveren aan de bestrijding van het coronavirus. Maar waar zijn de grenzen van solidariteit? Op straat kunnen mensen elkaar toegrommen als ze...

Wijsneuzen 27-03-2020

1: De overheid en zijn burgers: werkt een dictatuur beter tijdens een pandemie?

Dit is de eerste aflevering in een nieuwe reeks van Wijsneuzen, over burgers ten tijde van pandemie. Want alles staat op z’n kop. We zoeken zekerheid in leiderschap. We luisteren weer naar deskundigen. Politieke tegenstellingen boeien ons niet meer zo. Mensen in de zorg, schoonmakers en...

Wijsneuzen 3-11-2019

6: 6. Wie wordt de baas over de wereldzeeën?

Het Atlantische tijdperk komt ten einde: na vijf eeuwen is het Westen niet langer economisch, politiek en cultureel dominant.  In deze aflevering van de podcast Wijsneuzen: politicoloog Haroon Sheikh, die deze veranderingen vanuit het water beschouwt. De zeeën zijn immers de belangrijkste...

Wijsneuzen 28-10-2019

5: 5. Het migrantenvraagstuk: moeten de grenzen open of dicht?

In 2015 was Europa in crisis: het bleek dat het niet was voorbereid op een aanzwellende stroom vluchtelingen, met name uit Syrië. Inmiddels poogt Europa greep te krijgen op zijn grenzen. Door het sluiten van akkoorden, en het betalen van miljarden, aan landen als Turkije, Libië, Soedan en Marokko...

Wijsneuzen 21-10-2019

4: 4. Zullen robots ooit het verschil tussen goed en kwaad begrijpen?

Ons leven wordt meer en meer beïnvloed door kunstmatige intelligentie. Met brute computerkracht kunnen systemen zichzelf verbeteren, waarbij zij het het menselijk brein met gemak overtreffen. Maar wat als algoritmes een eigen leven gaan leiden? Heeft Frankenstein een monster gebaard? Jan Broersen...

Wijsneuzen 14-10-2019

3: 3. Waarom leef ik niet écht duurzaam?

In Nederland hebben we het erover hoeveel hoger de dijken moeten worden, elders in de wereld zijn mensen al op de vlucht voor de stijgende zeespiegel. Daadwerkelijke aanpak van de klimaatcrisis stuit alleen op een bijzonder obstakel: onze geest. Presentator Frits van Exter ervaart dat aan den...

Wijsneuzen 7-10-2019

2: 2: Waarom integreren witte mensen zo slecht?

In de drie grootste steden zijn geboren en getogen Nederlanders inmiddels in de minderheid: hoe staat het met hun integratie? Maurice Crul is socioloog, hoogleraar diversiteit en onderwijs aan de Vrije Universiteit. Jarenlang deed hij onderzoek naar integratie: hoe vinden migranten van de tweede of...

Wijsneuzen 30-09-2019

1: 1: Hoe redden we het publieke debat van hysterische polarisatie?

We moeten in dit kleine land ingewikkelde problemen het hoofd bieden. Voorwaarde daarvoor is dat er in het publieke debat niet alleen ruimte is voor verschillende standpunten, maar ook voor vragen. Voor twijfels. Waar is die ruimte gebleven?  Want het lijkt erop alsof de grootste monden het best...