Terug naar hoofdinhoud

Tjipcast

Tjipcast podcast

Gerelateerde podcast series

Tjipcast is de wekelijkse podcast van Tjip de Jong over onderwijs, leren en gelijke kansen. Met gasten over hoe mensen en organisaties zich ontwikkelen.

Uitgever

Tjip de Jong

Afleveringen Tjipcast luisteren

50 items
Wat kunnen onderwijsgedichten ons leren?
Tjipcast 26-05-2026

Wat kunnen onderwijsgedichten ons leren?

Onderwijsgedichten lijken op het eerste gezicht misschien een niche: poëzie over school, leraren, leerlingen, lezen, rekenen en orde handhaven in de klas. Maar wie ze historisch naast elkaar legt, ziet iets groters ontstaan. Ze laten zien welke vragen het onderwijs al eeuwen met zich meedraagt: hoe...
Hoe ontwikkel je een levend taalbeleid?
Tjipcast 19-05-2026

Hoe ontwikkel je een levend taalbeleid?

Op het Vlietland College zagen collega’s dat leerlingen niet altijd meer vanzelfsprekend plezier hadden in het lezen van literatuur. Ook bij andere vakken dan Nederlands, Engels of Frans lagen kansen om taal bewuster te verbinden aan het leren: bij het lezen van opdrachten, het begrijpen van...
Behaviour in the classroom: Why should we hold the line?
Tjipcast 17-05-2026

Behaviour in the classroom: Why should we hold the line?

Positive behaviour in the classroom is not a side issue in education. It shapes whether pupils can focus, whether teachers can teach, and whether a school becomes a place of shared expectations rather than individual negotiation. The conversation with Olivia Dear and Sarah Dear centres on one...
Hoe werk je samen aan de ontwikkeling van een betekenisvol schoolexamen?
Tjipcast 13-05-2026

Hoe werk je samen aan de ontwikkeling van een betekenisvol schoolexamen?

Een betekenisvol schoolexamen krijgt vorm wanneer scholen hun visie, vakmanschap en vertrouwen in leerlingen met elkaar verbinden. Wat wil je dat leerlingen laten zien? Welke toetsvorm past daarbij? En hoe kan het Programma van Toetsing en Afsluiting (PTA) ruimte bieden voor eigenaarschap...
(Hoe) is inclusief onderwijs eigenlijk een haalbare kaart?
Tjipcast 10-05-2026

(Hoe) is inclusief onderwijs eigenlijk een haalbare kaart?

Inclusief onderwijs klinkt als een breed gedragen ideaal: kinderen leren zoveel mogelijk samen, dichtbij huis en met onderwijs dat aansluit bij hun behoeften. Maar tussen dat ideaal en de dagelijkse werkelijkheid van scholen zit veel spanning. Want wat betekent inclusie als leerlingen vastlopen...
Zo leer je kinderen goed rekenen (met een bal)
Tjipcast 3-05-2026

Zo leer je kinderen goed rekenen (met een bal)

Er zijn weinig mensen uit het speciaal basisonderwijs die Douwe Sikkes niet kennen. Hij heeft honderden, misschien wel duizenden kinderen goed leren rekenen. De methodiek, voor sommigen bekend als leren rekenen met de bal, bestaat uit veel herhaling, stapsgewijs oefenen en toewerken naar volledige...
Hoe breng je kennisrijk onderwijs echt tot leven in de klas?
Tjipcast 27-04-2026

Hoe breng je kennisrijk onderwijs echt tot leven in de klas?

Graag wil ik je attenderen op een nieuwe podcast serie die ik maak. In deze nieuwe podcast serie met de titel Geef Kennis Door ga ik met Loes de Smet en Erik Meester over bovenstaande vraag in gesprek aan de hand van de 30 thema’s van Wetenswaardig. In elke aflevering staat één thema centraal. Je...
Wat hebben leerlingen in het VSO nodig om tot leren te komen?
Tjipcast 20-04-2026

Wat hebben leerlingen in het VSO nodig om tot leren te komen?

In deze podcast aflevering ben ik te gast bij VSO De Veenlanden in Almelo. Een school die speciaal voortgezet onderwijs aanbiedt aan kinderen tussen de 12 en 20 jaar met een cluster 4-indicatie. Dit zijn kinderen met gedrags- en psychiatrische problemen, die thuis of op school in de problemen zijn...
Hoe geef je nieuwkomersonderwijs vanuit hoge verwachtingen?
Tjipcast 15-04-2026

Hoe geef je nieuwkomersonderwijs vanuit hoge verwachtingen?

Hoge verwachtingen klinken mooi, maar krijgen pas betekenis als je ze ook didactisch waarmaakt. Juist in nieuwkomersonderwijs wordt zichtbaar hoe belangrijk dat is: leerlingen hebben recht op kennisrijk onderwijs, op deelname aan dezelfde inhoud als klasgenoten en op leraren die niet de lat...
Hoe zit de kwaliteitsgerichte cyclus van een school in elkaar?
Tjipcast 13-04-2026

Hoe zit de kwaliteitsgerichte cyclus van een school in elkaar?

De kwaliteitsgerichte cyclus is op veel scholen minder helder dan op papier vaak lijkt. Wie preciezer kijkt naar de dagelijkse werkwijze, de documenten die gebruikt worden en de manier waarop daarop gestuurd wordt, ziet geregeld vaagheid, versnippering en een gebrek aan samenhang. Juist daar zit...
Waarom heeft de wereld meer Jenaplan onderwijs nodig?
Tjipcast 10-04-2026

Waarom heeft de wereld meer Jenaplan onderwijs nodig?

Dit is een LIVE podcast opgenomen tijdens de Jenaplan inspiratie dag in Heerhugowaard. Jenaplan onderwijs bestaat al meer dan 100 jaar en is ooit ontwikkeld door de Duitse pedagoog Peter Petersen (in Jena overigens). Jenaplan richt zich op de brede ontwikkeling van het kind in stamgroepen met...
Wanneer leer je kinderen echt ‘goed’ rekenen?
Tjipcast 9-04-2026

Wanneer leer je kinderen echt ‘goed’ rekenen?

Goed rekenonderwijs begint niet bij de vraag waarom een kind iets nog niet kan, maar bij de vraag wat een leerkracht precies moet doen om dat leren mogelijk te maken. In dit gesprek verschuift het perspectief daarom bewust van leerling naar professional: niet kinderen moeten “beter leren rekenen”...
Hoe bouw je expertise op als leraar?
Tjipcast 7-04-2026

Hoe bouw je expertise op als leraar?

Expertise in lesgeven klinkt vanzelfsprekend, maar blijkt bij nadere beschouwing verrassend lastig te definiëren. Wanneer is een leraar echt een expert? En waaraan zie je dat, in een vakgebied waarin doelen, overtuigingen en onderwijsvisies voortdurend door elkaar lopen? Ik spreek hierover met...
Hoe kan skillsgericht werken het beroepsonderwijs verrijken?
Tjipcast 29-03-2026

Hoe kan skillsgericht werken het beroepsonderwijs verrijken?

Een diploma lijkt helder, maar zegt vaak minder dan we denken. Wie een voldoende heeft voor Nederlands, kan vaak heel verschillend schrijven, spreken of argumenteren. Precies daar begint het denken over skillsgericht werken: niet alleen kijken naar het eindbewijs, maar naar wat iemand daadwerkelijk...
Wat kan het onderwijs leren van vakwedstrijden zoals Skills The Finals?
Tjipcast 26-03-2026

Wat kan het onderwijs leren van vakwedstrijden zoals Skills The Finals?

Vandaag ben ik te gast bij Skills The Finals. Het grootste beroepenevenement van Nederland. In de Brabanthallen Den Bosch is een heuse arena opgebouwd vol vakmanschap met hele gave vakwedstrijden en toffe activiteiten om beroepen uit te proberen. Op een locatie met een grootte van meer dan zeven...
Hoe kunnen we het leren anders organiseren in het voortgezet onderwijs?
Tjipcast 22-03-2026

Hoe kunnen we het leren anders organiseren in het voortgezet onderwijs?

Veel onderwijsvernieuwing strandt niet op een gebrek aan ideeën, maar op de manier waarop scholen zijn georganiseerd. Daar ligt de kern van dit gesprek over het voortgezet onderwijs. Jeroen Imants laat zien hoe hardnekkig structuren als het leerstofjaarklassensysteem, vroege selectie, summatieve...
Van fonemisch bewustzijn naar beginnend leren lezen en spellen
Tjipcast 16-03-2026

Van fonemisch bewustzijn naar beginnend leren lezen en spellen

Leren lezen begint niet pas op het moment dat een kind letters aan woorden koppelt. Daarvoor ligt een minder zichtbaar, maar beslissend fundament: het bewust worden van klanken, woorden, zinnen en de manier waarop gesproken taal is opgebouwd. Wie dat fundament zorgvuldig legt, vergroot de kans dat...
Burgerschap in het Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO)
Tjipcast 12-03-2026

Burgerschap in het Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO)

Burgerschap in het voortgezet speciaal onderwijs kan snel gaan over grote thema’s als democratie, vrijheid en gelijkheid, terwijl de praktijk juist vraagt om kleine, concrete situaties: reizen met het openbaar vervoer, feedback ontvangen op je stage of een gesprek beginnen met iemand die je niet...
Hoe geef je levensbeschouwing en zingeving vorm in een ontzuilende samenleving?
Tjipcast 10-03-2026

Hoe geef je levensbeschouwing en zingeving vorm in een ontzuilende samenleving?

Religie en levensbeschouwing zijn niet verdwenen uit de samenleving, maar van vorm veranderd. Juist daardoor wordt de vraag urgenter hoe scholen jongeren helpen om betekenis te geven aan wat ze meemaken, tegenkomen en onderzoeken. Waar vroeger kerk, zuil of schoolidentiteit vaak vanzelf een kader...
Waarom lezen en tellen de wereld zullen redden
Tjipcast 8-03-2026

Waarom lezen en tellen de wereld zullen redden

In het onderwijs gaat het vaak over welzijn, motivatie, gelijke kansen en persoonlijke ontwikkeling. Allemaal belangrijke thema’s. Maar wat gebeurt er als we daarbij uit het oog verliezen dat leren zelf óók een vorm van emancipatie is? Dat goed leren lezen, rekenen en denken niet alleen schoolse...
Wat maakt jonge kinderen tot echte lezers?
Tjipcast 2-03-2026

Wat maakt jonge kinderen tot echte lezers?

Lezen begint niet bij het herkennen van letters, maar door met aandacht betekenisvolle verhalen te delen aan jonge kinderen. En dit start al vanaf enkele maanden oud! De kern van ontluikende geletterdheid is daarmee veel rijker dan het huidige onderwijsdebat over lezen ons laat zien. Vanuit deze...
Hoe wordt de wiskundeles een plek waar leerlingen leren denken?
Tjipcast 23-02-2026

Hoe wordt de wiskundeles een plek waar leerlingen leren denken?

Leerlingen kunnen keurig een stappenplan nadoen en tóch nauwelijks beter wiskundig leren denken. Voor veel leerlingen op de middelbare school gaat wiskunde over het correct ‘herhalen’ wat de docent voordoet op het bord. Is het ook mogelijk een werkomgeving te creëren waar leerlingen uitgedaagd...
Hoe ziet burgerschapsonderwijs er in de praktijk uit?
Tjipcast 11-02-2026

Hoe ziet burgerschapsonderwijs er in de praktijk uit?

Burgerschapsonderwijs klinkt vaak groot en abstract, maar in de praktijk gaat het juist vaak ook over heel concrete momenten: een ruzie op het schoolplein, een gesprek over eenzaamheid, of de vraag wie er mee kan doen als geld een probleem is. In dit gesprek laten Rahila Maddoe (leerkracht en...
Hoe werk je aan organisatieontwikkeling als er niets fout mag gaan?
Tjipcast 8-02-2026

Hoe werk je aan organisatieontwikkeling als er niets fout mag gaan?

Organisaties waar veiligheid, toezicht en reputatie voortdurend op het spel staan, hebben een vrij logische reflex: continue regels aanscherpen, protocollen volgen, risico’s vermijden en sturen op beheersbaarheid. Maar wat als precies die reflex de bedoeling uit het oog doet verliezen? Marga van...
Aard en doorwerking van sturingsrelaties: sleutel tot toekomstgericht onderwijs?
Tjipcast 5-02-2026

Aard en doorwerking van sturingsrelaties: sleutel tot toekomstgericht onderwijs?

Dit is een nieuwe aflevering uit de podcastreeks over werken in het onderwijs, gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Kennisinstituut Onderwijs (voorheen het NRO).  Dit is de tweede aflevering van het thema bestuurlijk vermogen in het onderwijs. In deze aflevering ontmoet ik Marlies Honingh en...
(Waar) zit er ruimte in toetsing en examinering?
Tjipcast 3-02-2026

(Waar) zit er ruimte in toetsing en examinering?

Toetsing voelt op veel scholen als iets dat “vastligt”: Het programma van toetsing en afsluiting (PTA) staat vaak overvol, het centraal eindexamen hangt als schaduw boven de bovenbouw en zekerheid wordt vaak gelijkgesteld aan het geven van cijfers. Tegelijk zit er juist in het schoolexamen...
Wat is het belang van goede vroege mondelinge taalvaardigheid?
Tjipcast 2-02-2026

Wat is het belang van goede vroege mondelinge taalvaardigheid?

Volgens mijn gast Eveline Bogers kan de invloed van een rijke taalomgeving op de taalontwikkeling van jonge kinderen kan niet genoeg benadrukt worden. We dienen mondelinge taalvaardigheid dan ook niet te zien als “voorstadium” van lezen en schrijven, maar als fundament van taalontwikkeling. In dit...
Historische terugblik op 50 jaar onderwijs op (Rotterdam) Zuid
Tjipcast 29-01-2026

Historische terugblik op 50 jaar onderwijs op (Rotterdam) Zuid

Een schoolgebouw uit 1898 dat het bombardement overleefde, waar ooit het hoofd der school boven de klas woonde en waar wijkbewoners nog verhalen over de oorlogstijd kunnen vertellen. Dat is het decor van een loopbaan die bijna vijftig jaar onderwijs in Rotterdam-Zuid beslaat. Ik ben te gast bij...
Hoe geef je als meerscholen directeur leiding?
Tjipcast 29-01-2026

Hoe geef je als meerscholen directeur leiding?

Kleine scholen in buitengebieden hebben vaak een dubbel probleem: ze zijn kwetsbaar in continuïteit én tegelijk essentieel voor hun dorp of regio. Een voltijdse schooldirecteur op één locatie is lang niet altijd haalbaar, terwijl de bestuurlijke druk en de eisen aan onderwijskwaliteit onverminderd...
Hoe krijg je met data een beter beeld van je leerlingpopulatie?
Tjipcast 25-01-2026

Hoe krijg je met data een beter beeld van je leerlingpopulatie?

Scholen beschikken over ontzettend veel data, maar verzamelen is nog wel iets anders dan er met een team betekenis aan geven. Want wat zegt een tabel met toetsresultaten, lijst met demografische ontwikkelingen in een wijk of schoolweging eigenlijk over de leerlingen die elke dag het lokaal...
ADHD: wat moet je ermee?
Tjipcast 19-01-2026

ADHD: wat moet je ermee?

ADHD is in korte tijd een van de meest gebruikte verklaringen geworden voor gedrag dat schuurt met verwachtingen op school en in de samenleving. Wat ooit bedoeld was als een beschrijvende classificatie, functioneert steeds vaker als verklaring, identiteit en toegangsbewijs tot zorg, ook in het...
Hoe werk je vanuit visie aan het ontwikkelen van het schoolexamen?
Tjipcast 14-01-2026

Hoe werk je vanuit visie aan het ontwikkelen van het schoolexamen?

Een schoolexamen is geen mini-versie van het centraal eindexamen, maar een toetsmoment waar je als school meer keuzes kunt maken dan we vaak denken: wat toets je, hoe toets je en vooral: waarom past dat deze vorm van toetsing bij de onderwijsvisie van de school? In deze aflevering wordt duidelijk...
Wat kunnen we nu leren van onze onderwijsgeschiedenis?
Tjipcast 11-01-2026

Wat kunnen we nu leren van onze onderwijsgeschiedenis?

In deze aflevering blik ik terug op de onderwijsgeschiedenis van Nederland. Ik doe dit met Jacques Dane, historicus en hoofd collectie en onderzoek van het nationaal Onderwijsmuseum in Dordrecht. Onderwijs lijkt vaak een kwestie van “wat werkt nu?”, maar wie langer terugkijkt ziet hoe onderwijs...
What do educational leaders need to know?
Tjipcast 3-01-2026

What do educational leaders need to know?

Educational leadership quickly turns into a parade of initiatives: a new program, a new slogan, a new “focus year.” But classrooms don’t improve because a plan looks coherent on paper. They improve when leaders and teachers share a precise understanding of what effective instruction is, and when...
Wat is het ambacht en de kunst van leraar zijn?
Tjipcast 19-12-2025

Wat is het ambacht en de kunst van leraar zijn?

In deze aflevering ga ik in gesprek met Pieter Baay en Gert Biesta over het boek Leraar zijn: ambachtelijk en kunstzinnig. We onderzoeken wat het leraarschap vraagt wanneer je voorbij methodes, recepten en eenduidige evidence informed ‘lesgeven’ wetmatigheden kijkt. Centraal staat de vraag hoe...
Hoe werk je samen aan effectieve teams in het mbo?
Tjipcast 16-12-2025

Hoe werk je samen aan effectieve teams in het mbo?

Dit is een nieuwe aflevering in de podcastreeks over werken in het onderwijs, gemaakt op uitnodiging van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO). In deze aflevering ga ik in gesprek met Angela de Jong en Yamina Lakbiach. Angela de Jong is onderzoeker en hogeschooldocent verbonden aan het...
Help! Een herstelopdracht burgerschap! Wat nu?
Tjipcast 15-12-2025

Help! Een herstelopdracht burgerschap! Wat nu?

Een herstelopdracht burgerschap kan voelen als een wake-upcall: de inspectie is geweest, er ligt een oordeel en ineens rijst de vraag “wat nu?”. In deze aflevering verkennen we hoe scholen deze situatie kunnen aanpakken. Van spanning en onzekerheid naar focus, richting en professioneel samenspel...
Waarom zou je ruimte maken voor meertaligheid in de klas?
Tjipcast 11-12-2025

Waarom zou je ruimte maken voor meertaligheid in de klas?

Meertaligheid in de klas is allang geen uitzondering meer: steeds meer leerlingen groeien op met twee, drie of zelfs nog meer talen. Maar hoe benut je deze rijkdom op een manier die zowel het leren als het welbevinden van kinderen versterkt op school? In deze aflevering onderzoeken we wat er nodig...
Hoe krijgen we het fundament van het onderwijs op orde?
Tjipcast 8-12-2025

Hoe krijgen we het fundament van het onderwijs op orde?

In deze aflevering praat ik met Jacquelien Bulterman over haar boek Het lerarentekort, pleidooi voor vakmanschap. We bespreken de dieperliggende oorzaak van het lerarentekort: vakmanschap en kennisontwikkeling zijn uit elkaar gegroeid in Nederland. Simpel gezegd: tal van experts praten ‘over’ het...
Tjipcast met Tjip de Jong gaat over onderwijs, leren en gelijke kansen. Luister online via Alle Podcasts.