Terug naar hoofdinhoud

Het Spreekuur

Het Spreekuur podcast

In Het Spreekuur beantwoorden hoogleraar Erik Scherder, cardioloog Leonard Hofstra en Brechje van Bladel vragen over gezondheid, lichaam en brein.

Onderwerp

brein, Erik Scherder, gezondheid

Uitgever

Corti Media & Quest

Afleveringen Het Spreekuur luisteren

35 items
#34: Continu alarmbellen in je hoofd - een angststoornis ontleed
Het Spreekuur 19-05-2026

#34: Continu alarmbellen in je hoofd - een angststoornis ontleed

Angst is één van onze belangrijkste emoties, die we van oudsher nodig hebben om te kunnen overleven. Zo leert het je wanneer je in gevaar bent en bijvoorbeeld maar beter kan wegrennen van de giftige slang die voor je ligt. Maar wat gebeurt er als je brein niet meer goed in staat is om gevaar juist...
#33: Wat zegt je postcode over je gezondheid?
Het Spreekuur 12-05-2026

#33: Wat zegt je postcode over je gezondheid?

De plek waar je woont zegt meer over je gezondheid dan je misschien denkt. Zo worden mensen in de ene wijk gemiddeld jaren eerder ziek dan hun buren in de wijk ernaast, terwijl daar maar een paar straten tussen liggen. Waar komt die gezondheidsongelijkheid vandaan? Erik en Leonard laten zien dat de...
#31: Doomscrollen door gezondheidsmythes op sociale media
Het Spreekuur 28-04-2026

#31: Doomscrollen door gezondheidsmythes op sociale media

Even op de bank ploffen om een appje te beantwoorden en voor je het weet is het weer zover: je bent een half uur verder en inmiddels op Instagram beland, scrollend langs het laatste nieuws, uitgesproken meningen en goedbedoelde gezondheidsadviezen. Onderzoek wijst uit dat we als Nederlanders ruim 2...
#30: Zweten in de sauna of toch klappertanden in een ijsbad?
Het Spreekuur 21-04-2026

#30: Zweten in de sauna of toch klappertanden in een ijsbad?

Opgietingen in sauna’s of juist ijskoude dompelbaden - je lichaam aan heftige temperatuurverschillen blootstellen is populair! Maar: heeft al dat zweten en bibberen eigenlijk wel effect? Leonard denkt terug aan zijn duik in de Noordelijke IJszee en Brechje vertelt over haar saunaroutine. Erik gooit...
#29: Een nieuwe versie van jezelf met het hart van iemand anders
Het Spreekuur 14-04-2026

#29: Een nieuwe versie van jezelf met het hart van iemand anders

Wanneer je hart niet meer voldoende functioneert, is het mogelijk om een nieuw hart te krijgen via een transplantatie. Hoe gaat zo’n ingreep in zijn werk? En kan je zomaar van iedereen een hart krijgen? Leonard vertelt hoe de allereerste harttransplantatie verliep, uitgevoerd door de roemruchte...
#28: Te oud voor een nieuwe hobby & salty over zout
Het Spreekuur 7-04-2026

#28: Te oud voor een nieuwe hobby & salty over zout

Klopt het dat je steeds lastiger nieuwe vaardigheden onder de knie krijgt als je ouder wordt? En hoe gezond is een dagelijks snufje zout over je avondeten? Erik en Leonard buigen zich over twee luisteraarsvragen en laten je zien dat hoewel een nieuwe hobby op latere leeftijd misschien meer...
#27: Van de ene op de andere dag halfzijdig verlamd
Het Spreekuur 31-03-2026

#27: Van de ene op de andere dag halfzijdig verlamd

Een hersenbloeding of herseninfarct; dat kennen we in de volksmond als een ‘beroerte’, maar wat gebeurt er dan precies in je brein? En hoe kan het dat ook het hart hier een aandeel in heeft? Erik en Leonard leggen uit hoe een bloeding of stolsel in je hersenen kan ontstaan, waarom het van...
#26: Marathons, discodutjes & relatieproblemen
Het Spreekuur 24-03-2026

#26: Marathons, discodutjes & relatieproblemen

Wat doet een marathon rennen met je lichaam? Kun je een powernap inzetten om een slechte nacht te compenseren - of is dat juist funest voor je slaapritme? En is het gezonder om in een relatie te zitten, of kan je maar beter single blijven? In dit vragenvuur nemen Erik & Leonard je mee in de...
#25: Hoe goed kennen we het vrouwenhart?
Het Spreekuur 17-03-2026

#25: Hoe goed kennen we het vrouwenhart?

Bestaan er verschillen tussen de harten van vrouwen en mannen? En wat merken vrouwen van het feit dat medisch onderzoek zich jarenlang vooral op het mannenlichaam heeft gefocust? Het wordt steeds duidelijker dat vrouwen veel gezondheidsklachten niet op dezelfde manier ervaren als mannen. Ook over...
#24: Hoe reageert je lichaam op rouw?
Het Spreekuur 10-03-2026

#24: Hoe reageert je lichaam op rouw?

Dat het verlies van een dierbare een enorme emotionele impact heeft zal geen verrassing zijn, maar welke fysieke gevolgen merk je van een rouwproces? Erik legt uit dat de dood van iemand uit je omgeving een traumatische gebeurtenis kan zijn, waardoor je cognitieve functies tijdelijk achteruitgaan...
#23: Aerial yoga, de kleine hersenen & een cardiologische sluipmoordenaar
Het Spreekuur 3-03-2026

#23: Aerial yoga, de kleine hersenen & een cardiologische sluipmoordenaar

Maken mindfulness en meditatie je gezonder? Waar gebeurt er allemaal in de kleine hersenen, het onderdeel van je brein met de meeste zenuwcellen? En zijn cholesterolverlagers een goed idee, of niet? Erik, Leonard en Brechje bespreken de voordelen van meditatie, de functies van het cerebellum en hoe...
#22: Het effect van stress op je ongeboren baby & levensreddende reanimatie
Het Spreekuur 24-02-2026

#22: Het effect van stress op je ongeboren baby & levensreddende reanimatie

Kun je je stress al doorgeven aan je kind vóórdat het geboren is? En wat zijn de do’s en don’ts tijdens een reanimatie? Zo blijkt dat langdurige stress tijdens een zwangerschap het kinderbrein wel degelijk kan beïnvloeden. Maar, zo waarschuwt Erik, daarbij is het belangrijk om onderscheid te maken...
#21: Een appeltje voor de dorst
Het Spreekuur 17-02-2026

#21: Een appeltje voor de dorst

Dat genoeg water drinken van levensbelang is weten we inmiddels wel, want we worden doodgegooid met goedbedoelde waarschuwingen. Maar: waarom is dat nou eigenlijk zo belangrijk? Wat gebeurt er dan in je lijf als je te weinig drinkt? En kan je dan het beste een vruchtensapje, frisdrank of gewoon...
#20: De puberteit: een turbulente groeispurt voor hart en hersenen
Het Spreekuur 10-02-2026

#20: De puberteit: een turbulente groeispurt voor hart en hersenen

De puberteit: Voor het eerst verliefd, een achtbaan van emoties en onverklaarbare honger om half elf ’s avonds. Er verandert veel met een lichaam tijdens de puberteit. Wat gebeurt er dan in het hart en de hersenen van die pubers? Groeit het hart bijvoorbeeld net zo snel mee met het lichaam in deze...
#19: Onherkenbare gezichten & mummies met aderverkalking
Het Spreekuur 3-02-2026

#19: Onherkenbare gezichten & mummies met aderverkalking

Hadden mensen in de middeleeuwen dezelfde hartproblemen die we nu kennen? En hoe kan het dat iemand die je vorige week nog zag, je in de supermarkt straal voorbij loopt? Net als vorige week vuurt Brechje een paar korte, nieuwsgierige vragen af op Erik en Leonard. Die leiden je langs het oude...
#18: Van snijzaal tot smartwatch
Het Spreekuur 27-01-2026

#18: Van snijzaal tot smartwatch

Hoe is het eigenlijk om hersenen vast te houden? Kan je smartwatch een hartritmestoornis opsporen? En gebruiken we écht maar 10% van ons brein? Dit Spreekuur gooien we het over een andere boeg: drie korte vragen over drie totaal verschillende onderwerpen. Erik kijkt terug op de magische keren dat...
#17: Pijn: je grootste vijand of noodzakelijke vriend?
Het Spreekuur 20-01-2026

#17: Pijn: je grootste vijand of noodzakelijke vriend?

Pijn is het meest directe signaal dat je lichaam kent. Het kan scherp of zeurend zijn, plotseling opkomen of jaren aanwezig blijven. Soms weet je precies waar het vandaan komt, soms heb je geen idee. Maar wat is pijn nu precies: hoe komt het tot stand, hoe voel je het? En waarom kan het je leven...
#16: De winterdip: aanstellerij of echt een ding?
Het Spreekuur 13-01-2026

#16: De winterdip: aanstellerij of echt een ding?

Het is januari: de dagen zijn kort, je wekker gaat in het donker en ook wanneer je thuiskomt, is de zon alweer verdwenen. De perfecte omstandigheden voor een ‘winterdip’; je hebt minder energie en voelt je een beetje neerslachtig. Maar: is die winterdip nou écht een ding, of praten we het onszelf...
#15: Ouder worden is inleveren - toch?
Het Spreekuur 6-01-2026

#15: Ouder worden is inleveren - toch?

Ouder worden: we doen het allemaal, maar liever niet te snel. Brechje is bijna 30 en worstelt met het gevoel dat er een nieuwe levensfase voor haar aanbreekt. Maar: is ouder worden het afscheid van allerlei mogelijkheden — of juist de start van nieuwe ervaringen?Wat blijkt? Enkel de manier waarop...
#14: De wetenschap achter een verslaving
Het Spreekuur 30-12-2025

#14: De wetenschap achter een verslaving

Waarom is het soms zo moeilijk te stoppen met dingen waarvan we weten dat ze niet goed voor ons zijn? Verrassend genoeg is daar best een logische verklaring voor als je naar je lichaam kijkt. In deze aflevering leer je wat er gebeurt in het brein wanneer je verslaafd bent: hoe je beloningssysteem...
#13: Hoe houd je je goede voornemens vol?
Het Spreekuur 23-12-2025

#13: Hoe houd je je goede voornemens vol?

Het einde van het jaar nadert, dus tijd om de goede voornemens weer uit de kast te trekken en af te stoffen: meer sporten, minder schermtijd, gezonder eten, stoppen met roken. Ze klinken vaak zo simpel, maar waarom zijn goede voornemens zo moeilijk vol te houden?Erik legt uit wat er in je brein...
#12: Eenzaam of alleen: dit gebeurt er in je lijf
Het Spreekuur 16-12-2025

#12: Eenzaam of alleen: dit gebeurt er in je lijf

Wat gebeurt er in je lichaam wanneer je een hechte groep om je heen hebt? En wat doet het met je hart en hersenen als dat sociale vangnet wegvalt? In deze aflevering duiken Erik, Leonard en Brechje in het verrassend krachtige effect van community op je gezondheid.Leonard vertelt over een beroemde...
#11: Nieuwe prikkels, nieuwe paden
Het Spreekuur 9-12-2025

#11: Nieuwe prikkels, nieuwe paden

Het is één van de indrukwekkendste eigenschappen van je lichaam: het vermogen om zich aan te passen aan de talloze situaties waar je tijdens je leven in terechtkomt. Want - hoe volwassen je ook bent - je brein en hart kunnen altijd nieuwe verbindingen aanmaken.Zo laat Erik zien hoe het leren van...
#10: Een onderschat ommetje
Het Spreekuur 2-12-2025

#10: Een onderschat ommetje

Bewegen op de meest laagdrempelige manier die er is: wandelen. Je doet het elke dag, maar staat er waarschijnlijk niet bij stil dat die simpele beweging een hoop doet voor je gezondheid. Hoe zorgt een dagelijks blokje ervoor dat ons hart en brein beter gaan werken? En hoe zit het precies met die...
#9: Verdwaald in je eigen geest - hoe werkt dementie?
Het Spreekuur 25-11-2025

#9: Verdwaald in je eigen geest - hoe werkt dementie?

Tijdens een boodschappenrondje ineens de weg naar huis niet meer weten, of een vriendin die steeds stiller wordt in groepsgesprekken omdat ze de draad kwijt is. Dementie is een ingrijpende hersenziekte die niet alleen het leven van de patiënt, maar ook van de naasten compleet verandert.Wat gebeurt...
#8: De rekening die jij betaalt voor je drankje
Het Spreekuur 18-11-2025

#8: De rekening die jij betaalt voor je drankje

Voor veel mensen hoort alcohol bij de leuke momenten in het leven: gezellig een wijntje bij een diner met vrienden, een biertje tijdens de derde helft in de kantine of een cocktail in de zon op het terras. Dat dat gevolgen voor je gezondheid heeft, weten we wel - maar wegen die op tegen het plezier...
#7: De kracht van optimisme
Het Spreekuur 11-11-2025

#7: De kracht van optimisme

Waarom is het glas voor de één half leeg, terwijl de ander ‘m toch echt halfvol ziet? Deze week hebben we het over de kracht van optimisme. Want de manier waarop jij naar de wereld kijkt, heeft niet alleen invloed op je stemming, maar ook op je lichaam!Maar toch: hoopvol blijven wanneer je aan de...
#6: Muziek als medicijn
Het Spreekuur 4-11-2025

#6: Muziek als medicijn

Tot rust komen na een drukke werkdag, een extra zetje richting de sportschool of dat onvergetelijke nummer op een begrafenis of bruiloft: muziek is overal in ons leven. Vaak heb je het niet eens in de gaten, maar je lichaam reageert duidelijk op datgene dat jij aanzet op je koptelefoon of...
#5: Zin in chocolade…
Het Spreekuur 28-10-2025

#5: Zin in chocolade…

De koekjes in de kast. Een zak chips op de bank. Of die reep chocola die alweer op is, voordat je er erg in hebt. Herkenbaar? Waarom krijgen we elke dag weer die onweerstaanbare trek in een snack? En wat gebeurt er eigenlijk in je lichaam als je je ingeeft aan die ‘sugar crave’? Erik en Leonard...
#4: Worden we dommer door AI?
Het Spreekuur 21-10-2025

#4: Worden we dommer door AI?

Razendsnel informatie vinden met een chatbot, je wildste fantasie omtoveren tot een levensechte video, en slimme algoritmes die betere diagnoses stellen dan artsen – AI is overal, en de mogelijkheden lijken eindeloos.Maar: is dat wel een goed idee voor ons brein? Erik is sceptisch: voor hem staat...
#3: Diabetes type 2 - een nieuwe pandemie?
Het Spreekuur 14-10-2025

#3: Diabetes type 2 - een nieuwe pandemie?

Grote kans dat je steeds vaker hoort dat iemand in je omgeving de diagnose diabetes type 2 krijgt. Waar de ziekte ooit vooral als ouderdomskwaal werd bestempeld, stijgen de cijfers inmiddels razendsnel - zelfs onder kinderen. De Diabetesvereniging spreekt daarom inmiddels van een officiële...
#2: Je genen versus je levensstijl
Het Spreekuur 7-10-2025

#2: Je genen versus je levensstijl

Elke dag gevarieerd eten, wekelijks een paar keer sporten en alcoholgebruik binnen de perken houden - we werken hard om gezond te blijven. Maar: heeft dat wel zin als je weet dat er bepaalde ziektes in je familie zitten?In deze aflevering vertellen Erik en Leonard wat doorslaggevender is voor je...
#1: Wakker liggen van stress
Het Spreekuur 30-09-2025

#1: Wakker liggen van stress

Stress - dat ken je waarschijnlijk als iets negatiefs: gehaaste ademhaling, een onrustig gevoel en misschien zelfs wakker liggen tot in de vroege uurtjes. Erik legt echter uit dat een beetje spanning, zoals tijdsdruk of een sportwedstrijd, helemaal nog niet zo slecht voor je is.Samen met Leonard...
Het Spreekuur
Het Spreekuur 26-09-2025

Het Spreekuur

Je hart en je brein: misschien wel je meest kostbare bezit! In Het Spreekuur praat Brechje van Bladel wekelijks met neuropsycholoog Erik Scherder en cardioloog Leonard Hofstra over hoe je die gezond houdt. Van grote thema’s als dementie en diabetes tot de impact van muziek, het belang van slaap...
Het Spreekuur is de gezondheidspodcast met Erik Scherder, Leonard Hofstra en Brechje van Bladel over gezondheid, lichaam en brein.