Geschiedenis Inside

Geschiedenis Inside 9-12-2025

Premiers: Doe maar normaal (2/2)

We pakken de draad op bij het einde van Den Uyl, en deze week volgen we de lijn van Van Agt naar Lubbers en Kok. Drie mannen die, elk op hun eigen manier, het politieke kompas verleggen van grote idealen naar een tijdperk van compromis, pragmatisme en voorzichtig individualisme. Terwijl de economie...

Geschiedenis Inside 2-12-2025

Premiers: Drees, Den Uyl en een bolhoed (1/2)

We krijgen een nieuwe premier! Hoog tijd om de balans op te maken. In wat voor rij mannen komt die eigenlijk terecht?In dit eerste deel van ons tweeluik beginnen we vlak na de Tweede Wereldoorlog: bij verzetsmannen die een land moesten herbouwen, bij soberheid en de eerste contouren van de...

Geschiedenis Inside 18-11-2025

Mohammed: Arabië, ontwaak! (2/2)

We lieten jullie vorige week achter met een moordcomplot; Mohammed moest midden in de nacht vluchten uit Mekka, want zijn leven was niet meer veilig. Deze week vertellen we wat er daarna gebeurde: hoe hij in Medina een gemeenschap stichtte die vrede en rechtvaardigheid boven strijd plaatste.We...

Geschiedenis Inside 11-11-2025

Mohammed: Zijn wereld en zijn volk (1/2)

Aan het einde van de zesde eeuw, in een bruisende handelsstad, begon een verhaal dat de wereld zou veranderen. Mohammed, geboren in Mekka, groeide uit tot boodschapper van een nieuw geloof dat één God predikte, in een tijd waarin er juist velen werden vereerd. In deze aflevering onderzoeken we wat...

Geschiedenis Inside 28-10-2025

Dracula: De vampier en de spietser

“De wind huilde door de bergpassen, en de zwarte dennen wrongen zich alsof ze in pijn verkeerden.”Met zulke zinnen voert Bram Stoker zijn lezers het duistere Transsylvanië binnen. Maar achter de vampier die hij schiep, schuilt een echte man: Vlad Dracula Tepes. De vorst die zijn vijanden spietste...

Geschiedenis Inside 14-10-2025

Leni Riefenstahl: Hitlers briljante filmmaker

“Mijn leven was veel mooier geweest als ik was overleden op het hoogtepunt van mijn carrière. Dat is heel precies het moment waarop de oorlog uitbrak, op 1 september 1939.” Leni Riefenstahl was de vrouw die film veranderde én besmette. Ze begon als danseres in het bruisende Berlijn van de jaren...

Geschiedenis Inside 30-09-2025

Geert Mak over de man naast Roosevelt, Churchill en Stalin

Harry Hopkins is geen naam die je direct in één adem noemt met Roosevelt, Churchill of Stalin. En toch stond Harry Hopkins midden tussen hen in. Hij was de stille architect van de New Deal, de man die miljoenen Amerikanen weer werk gaf, en de vertrouweling die tijdens de oorlog de lijnen trok...

Geschiedenis Inside 16-09-2025

Kenau: Haarlems gehate heldin in de opstand

Als je vandaag de dag iemand een kenau noemt, is dit meestal niet als compliment bedoeld. Maar ooit was Kenau Simonsdochter Hasselaer de heldin van Haarlem. Tijdens het Beleg van Haarlem, in 1573, stond Kenau op de stadsmuren, gaf ze haar scheepshout op voor de verdediging en groeide ze uit tot hét...

Geschiedenis Inside 9-09-2025

Toetanchamon: De onsterfelijke farao

Toetanchamon regeerde nauwelijks, maar zijn graf maakte hem onsterfelijk. 3000 jaar bleef zijn tombe verzegeld, tot een Engelse archeoloog in 1922 een trap in het zand vond en door een scheur in de muur keek naar “wonderful things”: goud, maskers en duizenden voorwerpen die eeuwenlang verborgen...

Geschiedenis Inside 2-09-2025

Fjodor Dostojevski: Rusland in brand 2/2

Sint-Petersburg staat in lichterlaaie: wekenlang woeden er branden, pamfletten roepen op tot de val van de tsaar, en jonge nihilisten dromen van revolutie. Fjodor Dostojevski zit gevangen tussen generaties: links ziet hem als verrader, rechts als gevaarlijke radicaal. Ondertussen sterven zijn vrouw...

Geschiedenis Inside 26-08-2025

Fjodor Dostojevski: de Britney Spears van de negentiende eeuw 1/2

Fjodor Dostojevski’s leven begon als een roman vol extremen: geboren in armoede, opgegroeid onder een tirannieke vader, en al vroeg betoverd door literatuur. In Sint-Petersburg belandde hij in radicale kringen, waar revolutionaire ideeën rondgingen als verboden fruit. Zijn debuut maakte hem een...

Geschiedenis Inside 19-08-2025

Hernán Cortès: De slager van Mexico 2/2

Vorige week stond Malinche centraal: de jonge Nahua-vrouw die tegen haar wil in aan de zijde van Hernán Cortès belandde en dankzij haar talenkennis en politieke instinct een sleutelrol speelde in de Spaanse verovering van Mexico.Deze week richten we ons op de man met wie haar lot onlosmakelijk...

Geschiedenis Inside 12-08-2025

Malinche: De vrouw die wraak nam op de Azteken 1/2

Malinche was geen veldheer, geen conquistador, maar zonder haar had Hernán Cortés Mexico waarschijnlijk nooit veroverd. Geboren als dochter van een Nahua-edelman, als kind verkocht in slavernij, en uiteindelijk tolk, onderhandelaar én onmisbare spil in de Spaanse campagne tegen de Mexica (beter...

Geschiedenis Inside 5-08-2025

Historische boeken: van Anna Karenina tot Salman Rushdie

“Wat moet ik lezen?” Die vraag krijgen Gijs en Thomas vrij geregeld. Vandaar dat het tijd werd voor een special die ook nog eens goed van pas komt als je binnenkort op vakantie gaat. Gijs dook in zijn eindeloze stapel gelezen titels (voeg hem vooral toe op Goodreads!), Thomas plukte wat moois uit...

Geschiedenis Inside 29-07-2025

Al Capone: De echte Scarface

Citroengele maatpakken, Tommyguns en persinterviews aan het zwembad. Al Capone was geen gewone crimineel, hij was een meester in zelfpromotie. Terwijl zijn mannen de Beer Wars in Chicago uitvochten met de Ieren, glimlachte hij naar de camera’s, serveerde hij oneliners aan journalisten en liet hij...

Geschiedenis Inside 3-06-2025

Charlie Chaplin: Het turbulente leven van de eerste wereldwijde filmster

Wat als we je vertellen dat Charlie Chaplin opgroeide in een Londense sloppenwijk, vaker op straat sliep dan in een bed, en op zijn zevende al in een weeshuis zat, terwijl zijn moeder in een gesticht werd opgenomen? Dat hij als kind optrad in vervallen theaters, als puber naar Amerika vertrok, en...

Geschiedenis Inside 27-05-2025

Elselina Versfelt: Op avontuur met patriotten en Napoleon

Voor Elselina Versfelt stond het buiten kijf dat een jeugd in een Brabantse pastorie haar niet zou houden. Terwijl de wereld om haar heen kantelde dankzij revoluties, nieuwe republieken en vallende tronen, zocht zij haar plek in de geschiedenis. Wat begon in het Nederland van patriotten en Pruisen...

Geschiedenis Inside 20-05-2025

De pausen (0-1054): Van bisschop tot Europapa

Habemus Papam! Maar wie was eigenlijk de eerste? En waarom kreeg juist de bisschop van Rome het laatste woord? Een rol onder keizerlijk toezicht groeide uit tot een instituut met eigen ambities, rituelen en rivalen. En precies die elementen zorgen ervoor dat deze aflevering klinkt als een...

Geschiedenis Inside 13-05-2025

Piet Mondriaan: De man die een nieuwe taal uitvond

Deze aflevering wordt mede mogelijk gemaakt door AVROTROS   Wat bezielt een man om zijn hele leven toe te werken naar enkel lijnen en vlakken? In deze aflevering ontrafelen we het leven van Piet Mondriaan, een kunstenaar die begon met keurig Hollands landschap en eindigde in het ritme van New York...

Geschiedenis Inside 6-05-2025

Johan de Witt: Het Rampjaar, fake news en moord 2/2

In dit tweede deel volgen we hoe Johan de Witt veranderde van een bewonderde bestuurder in een zondebok van een wanhopige republiek. Terwijl de buitenlandse dreiging groeide, bleef Johan vasthouden aan rede, diplomatie en beheersing. Zijn weigering om zich in te laten met verdachtmakingen of...

Geschiedenis Inside 29-04-2025

Johan de Witt: een politieke thriller 1/2

Op veler verzoek beginnen we deze week met een tweeluik over Johan de Witt: het wiskundige wonderkind dat uitgroeide tot de machtigste man van de Republiek. Samen met zijn broer Cornelis groeit hij op in een streng en ambitieus gezin, onder leiding van hun vader, burgemeester van Dordrecht. Al...

Geschiedenis Inside 22-04-2025

Jezus van Nazareth: Mythe en geschiedenis

Wie was Jezus van Nazareth, los van geloof en wonderen? In deze aflevering ontrafelen we het leven van een man die de wereld voorgoed zou veranderen, bekeken door de ogen van de geschiedschrijving. We onderzoeken hoe historici zijn leven proberen te reconstrueren, want wat kunnen we echt weten, en...

Geschiedenis Inside 15-04-2025

Hades & Orpheus: De Griekse Onderwereld

In deze aflevering reizen we af naar de onderwereld. Daar waar Hades heerst over schaduwen en het onomkeerbare, daalt Orpheus af met muziek, verlangen en hoop. Van vroege voorstellingen van het hiernamaals in Mesopotamië en Egypte tot de Griekse mythen waarin leven en dood in elkaar grijpen. Hades’...

Geschiedenis Inside 8-04-2025

Pythagoras: tussen wiskunde en mystiek

Pythagoras was een mysterieuze denker, een wiskundige avant la lettre en de stichter van een bijna religieuze school van kennis. Voor sommigen was hij een visionair die orde bracht in het universum, voor anderen een mysticus die wiskunde met rituelen vermengde. Zijn beroemde stelling legde de basis...

Geschiedenis Inside 1-04-2025

Gerry Adams: een duivel die vrede bracht – Troubles 2/2

Gerry Adams was de stem van Sinn Féin en een spilfiguur tijdens de Troubles. Voor sommigen een vrijheidsstrijder, voor anderen een man met bloed aan zijn handen. Hoewel hij zijn betrokkenheid bij de IRA altijd ontkende, was zijn invloed op de organisatie onmiskenbaar. Toch werd hij een van de...

Geschiedenis Inside 25-03-2025

Dolours Price: Schoolmeisje en IRA-terrorist – Troubles 1/2

Ze was vastberaden, meedogenloos en tot veel bereid voor haar idealen. Dolours Price, de beruchte IRA-strijdster, is een naam die nog altijd verdeeldheid zaait. Voor sommigen een vrijheidsstrijder, voor anderen een terrorist, maar onbetwist een vrouw die de geschiedenis in haar greep hield. In deze...

Geschiedenis Inside 18-03-2025

Mata Hari: de dansende spionne

Mata Hari is een naam die je misschien kent, maar niet écht kent. De aflevering van vandaag neemt je mee op een reis door het Europa van de vroege 20e eeuw, langs de rokerige salons van Parijs, de balzalen van Berlijn en de schaduwen van de Eerste Wereldoorlog. Geboren als Margaretha Zelle in...

Geschiedenis Inside 11-03-2025

Erik de Rode: Vikingen in Groenland en Amerika

De aflevering van vandaag neemt je mee op een stormachtige reis door de Vikingwereld. We trotseren de ijzige fjorden van Noorwegen, worden verbannen naar de ruige kusten van IJsland en wagen ons op onbekende wateren naar Groenland. Het is een wereld van bloederige vetes, genadeloze plunderaars en...

Geschiedenis Inside 4-03-2025

Hypatia van Alexandrië: de moord op de Oudheid

In een wereld waar de klassieke oudheid langzaam vervaagt, schittert nog één laatste intellectueel baken: Hypatia. Filosoof, wiskundige, astronoom en misschien wel de beroemdste vrouwelijke geleerde van de oudheid. Haar zoektocht naar kennis werd haar uiteindelijk fataal. Want in een tijd van...

Geschiedenis Inside 25-02-2025

Historische films: van oermens tot astronaut

Van vuur maken in de prehistorie tot een mislukte ruimtevaart in 1970, van ridders en revoluties tot rampen en triomfen. In deze special van Geschiedenis Inside nemen Thomas en Gijs je mee in de wereld van historische films, van Hollywood tot aan arthouse. Maar wat maakt een historische film écht...

Geschiedenis Inside 18-02-2025

Casanova: niet alleen maar rozengeur en maneschijn 2/2

Casanova werd bewonderd, verguisd, gevreesd en begeerd. Zijn naam werd synoniem voor verleiding, maar zijn ware kracht lag in zijn intelligentie, charisma en onstilbare nieuwsgierigheid.In de aflevering van vandaag, blijken de avonturen van Casanova nog wilder te kunnen; met occulte hobby’s...

Geschiedenis Inside 11-02-2025

Casanova: hij was méér dan een beruchte rokkenjager 1/2

Casanova werd bewonderd, verguisd, gevreesd en begeerd. Zijn naam werd synoniem voor verleiding, maar zijn ware kracht lag in zijn intelligentie, charisma en onstilbare nieuwsgierigheid.De aflevering van vandaag is een duizelingwekkende reis door het Europa van de 18e eeuw: we flaneren door de...

Geschiedenis Inside 4-02-2025

Muhammad Ali: De Bij - 2/2

Cassius Clay is niet langer Cassius Clay. Vanaf nu heet hij Muhammad Ali, een naam die hij krijgt van de Nation of Islam.Zijn bokscarrière schiet omhoog, zijn naam klinkt wereldwijd. Tijdens een tour door Afrika ziet hij Malcolm X weer, het is een korte ontmoeting niet lang daarna wordt Malcolm X...

Geschiedenis Inside 28-01-2025

Muhammad Ali: De Vlinder

“Float like a butterfly, sting like a bee.”Muhammad Ali was meer dan een bokser, hij was een icoon. Geboren als Cassius Clay groeide hij uit tot een van de meest inspirerende figuren van de 20e eeuw. Van een ambitieuze, zelfverzekerde jonge atleet groeide hij uit tot een wereldwijd symbool van...

Geschiedenis Inside 17-12-2024

Mansa Musa: De rijkste man allertijden

Hij had alles: macht, rijkdom en een uitgestrekt rijk, maar zijn ambitie reikte verder dan goud alleen. Mansa Musa, de legendarische koning van Mali, is een figuur die je niet snel vergeet. Hij liet de halve wereld versteld staan met zijn ongelooflijke rijkdom en visionaire plannen, maar wat maakt...

Geschiedenis Inside 10-12-2024

Lee Miller : De vrouw in het bad van de Führer

Lee Miller is een vrouw die je misschien niet kent, maar wel zou moeten kennen. De aflevering van vandaag is een verrassende reis door de eerste helft van de 20e eeuw: we gaan mee met Lee van de Roaring Twenties in New York naar de Blitz in Londen, van de Egyptische woestijn naar avant-garde...

Geschiedenis Inside 3-12-2024

Sint-Nicolaas: De echte Sinterklaas

Nog een paar nachtjes slapen en het is pakjesavond, maar niet voordat we hebben gekeken waar de goedheiligman nou eigenlijk vandaan komt. De wieg van de Sint ligt niet in Nederland, noch in Spanje, maar in het hedendaagse Turkije. Daar werd Nicolaas bisschop, weldoener, en later zelfs heilige. Zijn...

Geschiedenis Inside 26-11-2024

Spinoza: Nederlands grootste denker

Hij werd verbannen, zijn boeken werden verbrand, en ze probeerden hem zelfs te vermoorden. Hij geloofde in vrijheid van meningsuiting en van denken, maar werd overal waar hij kwam verafschuwd. Als geen ander is Spinoza door Nederland geclaimd als symbool van de tolerantie en vrijheid van de...

Geschiedenis Inside 19-11-2024

Ching Shih: De Piratenkoningin van China

Piraten, die had je natuurlijk in de Caribische Zee. Grote piraten? Zwartbaard, dat soort namen: intimiderende, Britse mannen. Maar de grootste piratenleider aller tijden was een vrouw. Ze was de rijkste, de slimste, en ze was Chinees. Ze werd de koningin van een schaduwrijk in het zuiden van...

Geschiedenis Inside 12-11-2024

Elvis: De eerste popster

Na onze reeks over Amerikaanse presidenten blijven we nog één aflevering plakken in de VS, ditmaal voor de koning: The King, Elvis Presley. In alle belichaamt hij de Amerikaanse geschiedenis van de jaren ’50 tot en met ’70, van armoede naar ongekende rijkdom en uit de hand gelopen hedonisme. Thomas...

Geschiedenis Inside 5-11-2024

Abraham Lincoln: De beste president ooit - VS VERKIEZINGEN

Een extra lange special, voor een hele lange man: Lincoln was met zijn 1.95 meters een letterlijke reus. Maar ook figuurlijk, want wat heeft hij een hoop betekend voor Amerika, het westen, en de wereld. Hij was de Great Emancipator die de slavernij afschafte. Hij was de man die de Burgeroorlog won...

Geschiedenis Inside 29-10-2024

Richard Nixon: De slechtste president ooit? – VS VERKIEZINGEN -2/2

“I am not a crook,” zei Nixon toen mensen het vertrouwen in hem begonnen te verliezen. Destijds hadden ze al redenen om aan te nemen dat hij dat wel was, maar nu we meer en meer te weten komen over wat hij allemaal heeft uitgespookt in het Witte Huis, kunnen we met zekerheid stellen: hij was een...

Geschiedenis Inside 22-10-2024

Richard Nixon: Tricky Dick - VS VERKIEZINGEN - 1/2

PRESIDENTEN VAN DE VS, DEEL 2In onze zoektocht naar de slechtste president belanden we bij Richard Nixon. Een buitengewoon amoreel leider, die het vertrouwen in de politiek blijvend heeft geschaad. Deze week kijken we naar de aanloop naar zijn presidentschap. We zien waarom hij de gewetenloze...

Geschiedenis Inside 15-10-2024

George Washington: De eerste president - VS VERKIEZINGEN

PRESIDENTEN VAN DE VS, DEEL 1Nee, zijn tanden waren niet van hout. Hij kweekte geen wiet, hij was geen briljante generaal, en hij droeg geen pruik. Maar hij was wél de eerste president van de Verenigde Staten, en volgens vele historici nog steeds een van de beste. Het meest bijzondere van zijn...

Geschiedenis Inside 8-10-2024

Soldaat van Oranje: Indonesië en de staatsgreep - 2/2

Afgelopen week besloot de Amsterdamse gemeente tegen het vernoemen van een brug naar Erik Hazelhoff Roelfzema. Het werkte als ene rode lap op bepaalde stieren, tot het kabinet aan toe. "Luister Geschiedenis Inside," reageerden Twitteraars op de betreffende VVD-minister, en dat was waanzinnig...

Geschiedenis Inside 1-10-2024

Soldaat van Oranje: Een vreemde keuze als superster van het verzet - 1/2

De Soldaat van Oranje, wie kent hem niet? Erik Hazelhoff Roelfzema is via zijn boek, diens verfilming en daar dan weer de eindeloos doorlopende musical van, dé superster van het Nederlandse verzet geworden. En dat is ietwat merkwaardig. Zijn dapperheid en goede bedoelingen staan buiten kijf, maar...

Geschiedenis Inside 24-09-2024

Coco Chanel: Mode-icoon en nazi-agent

Het is Fashion Week, dus Thomas en Gijs duiken in het leven van de grootste modediva van allemaal. Na een krankzinnig moeilijke jeugd en een carrière als luxe-maîtresse, heeft Coco Chanel de vrouwenmode zoals wij die kennen min of meer uitgevonden. Ze heeft "de vrouw bevrijd", zei ze zelf, en ze...

Geschiedenis Inside 17-09-2024

Gandhi: Vader van India - 2/2

De impact die Gandhi heeft gehad in de dekolonisatie van India is bijna niet te overschatten. Zijn geweldloze verzet, slimme campagnes en grenzeloze zelfopoffering waren niet alleen invloedrijk in zijn eigen land, maar ook tot ver over de grenzen. In een kranzinnig verhaal wist hij in enkele...

Geschiedenis Inside 10-09-2024

Gandhi: Made in Zuid-Afrika – 1/2

Niet zo lang geleden was Gandhi nog een moderne heilige, zo iemand wiens foto’s lichtgaven, waar vriend en vijand van op de knieën vielen. Maar steeds meer mensen zetten hun vraagtekens bij dat smetteloze imago: standbeelden worden beklad, wilde geruchten doen de ronde over vrouwonvriendelijk en...

Geschiedenis Inside 3-09-2024

Leonardo da Vinci: De ontvoering die de Mona Lisa beroemd maakte - 2/2

Deze week horen we hoe Leonardo, iedereens favoriete uitstel-goeroe, in dienst trad bij de duivel. En de duivel, dat was Cesare Borgia. In een who's who van de Italiaanse Renaissance brengt Leonardo de winter door met Niccoló Machiavelli, en belandt hij in een vurige concurrentiestrijd met ene...