Uit de school

Uit de school 4-05-2026

#44 | De weerbarstige zoektocht naar het stille midden

In tijden van polarisatie wordt het ‘stille midden’ vaak neergezet als de plek van rust en redelijkheid. Maar wie bevindt zich daar eigenlijk – en hoe stil is dat midden werkelijk? In een samenleving met stevige tegenstellingen blijkt dat midden minder vanzelfsprekend dan vaak wordt gedacht.In het...

Uit de school 6-04-2026

#43 | (N)iets te kiezen

In deze aflevering hebben we het over een vraagstuk dat zich vaak buiten het zicht afspeelt, maar van grote invloed kan zijn op de levens van mensen: hoe Nederland de aanpak van huiselijk geweld, kindermishandeling en geweld tegen vrouwen heeft georganiseerd. Recente gebeurtenissen hebben dit thema...

Uit de school 2-03-2026

#42 | De verhouding tussen regio en Rijk: wie zet de eerste stap?

In een tijd waarin de besluitvorming in Den Haag regelmatig stroef verloopt, en het nieuwe regeerakkoord nog geen garanties biedt op vooruitgang voor de urgente maatschappelijke opgaven van deze tijd, verschuift de blik steeds nadrukkelijker naar de regio. Als de plek waar het misschien wél lukt om...

Uit de school 2-02-2026

#41 | Natuurinclusief: de natuur als uitgangspunt i.p.v. randvoorwaarde voor beleid

We zijn gewend om natuur te zien als achtergrond: een decor waar beleid zich afspeelt, of als een afzonderlijk beleidsdoel dat we proberen te ‘halen’. Binnen overheidsorganisaties is natuur vaak belegd bij specifieke teams of afdelingen. Maar de natuur trekt zich weinig aan van zulke grenzen. De...

Uit de school 5-01-2026

#40 | Hoe ‘doe’ je democratie?

Democratie staat voor veel mensen gelijk aan verkiezingen, stembiljetten en instituties (de Gemeenteraad, of de Tweede Kamer). We stemmen, kiezen vertegenwoordigers en verwachten dat dat systeem vervolgens voor ons werkt. Maar wat als we democratie benaderen als meer dan dat wat we organiseren; als...

Uit de school 1-12-2025

#39 | De transitie van de Rotterdamse Haven: hoe dan?

De Rotterdamse haven staat aan de vooravond van een van de grootste veranderingen in haar geschiedenis. Waar het decennialang draaide om groei, fossiele energie en logistieke slagkracht, moet het grootste industriecluster van Europa nu richting nul uitstoot, circulariteit en strategische...

Uit de school 3-11-2025

#38 | De polder is dood, leve de polder!

De Nederlandse poldermachine is vastgelopen. Althans, zo stelt Suzanne Potjer. Waar we ooit onze verschillen overbrugden aan de vergadertafel, verzanden we nu in conflict en eindeloos overleg. En dat terwijl crises (klimaat, wonen, ongelijkheid) zich opstapelen. We wachten op de overheid, op de...

Uit de school 6-10-2025

#37 | Hoe burgemeesters hun positie bewaken

Neutraliteit is een van de pijlers van het burgemeestersambt. In een samenleving waarin polarisatie en morele stellingnames steeds sterker doorklinken, is juist de neutrale burgemeester van onschatbare waarde. Maar wat betekent neutraliteit vandaag de dag in de praktijk?In deze aflevering van Uit...

Uit de school 1-09-2025

#36 | Ontwerpend werken aan een publieke praktijk

De woningnood, klimaatverandering, sociale ongelijkheid en de druk op de gezondheidszorg: complexe vraagstukken die diep ingrijpen in onze samenleving. Ze hebben geen eenvoudige oplossing, geen duidelijke eigenaar en zijn met elkaar verweven. Juist voor dit soort uitdagingen is een ontwerpende...

Uit de school 4-08-2025

#35 | Wat woorden werkelijk doen

Beleidsmakers werken dagelijks met taal, maar staan er lang niet altijd bij stil hoe krachtig woorden zijn. Taal is niet een neutraal instrument om beleid over te brengen; het vormt en beïnvloedt beleid zelf. Zo bepaalt taal in de sociale zekerheid niet alleen hoe regels worden uitgelegd, maar ook...

Uit de school 7-07-2025

#34 | Conflict is een kunst

In het openbaar bestuur – en in de polder – vinden we consensus ontzettend belangrijk. Maar het verlangen naar overeenstemming kent ook schaduwkanten: het kan spanningen dempen die gehoord móéten worden. Omwille van de lieve vrede gaan we het conflict uit de weg, terwijl het soms juist nodig is om...

Uit de school 2-06-2025

#33 | Verbindingswerk voor verweesde vraagstukken

Wat als grootschalige veranderplannen bij complexe maatschappelijke vraagstukken juist bijdragen aan gevoelens van onmacht? In deze aflevering duiken we in een veranderkundig perspectief op taaie thema’s zoals de energietransitie, landbouwhervorming en woningmarkt. Thema’s die zo groot en verweven...

Uit de school 5-05-2025

#32 | Klokkenluiderswerk

Stel: je voelt aan dat er in jouw overheidsorganisatie iets niet helemaal pluis is, en je wilt het melden aan een externe autoriteit.Waar kan je dan terecht? Dat kan bijvoorbeeld bij een toezichthouder, maar misschien ook wel bij het Huis voor Klokkenluiders. Maar om wat voor meldingen gaat het...

Uit de school 7-04-2025

#31 | De kracht van werk(ontwikkelbedrijven)

Van een eigen chocoladefabriek tot een grand café bij Naturalis of de productie van compacte portemonnees. De sociale werkplaats van weleer zijn vandaag de dag grote organisaties die mensen op allerlei plaatsen passend werk bieden en begeleiden in hun ontwikkeling. Hoe komen mensen bij zo’n bedrijf...

Uit de school 3-03-2025

#30 | Samen sleutelen aan taaie vraagstukken

Afgelopen maand lanceerde de NSOB het Atelier! Een plek waar wetenschap en praktijk samenkomen om op een frisse, onderzoekende manier te werken aan complexe vraagstukken in het openbaar bestuur. Naast de School en de Denktank biedt het Atelier een nieuwe manier om met taaie thema’s aan de slag te...

Uit de school 3-02-2025

#29 | De belofte en bedreiging van AI met Jan van Ginkel en Martijn van der Steen

Heb je vandaag in het openbaar vervoer gezeten, of op sociale media gekeken? De kans is dan, en eigenlijk sowieso, groot dat je al te maken hebt gehad met kunstmatige intelligentie (AI), en de big tech bedrijven die AI beheren en produceren. AI doet ook rap haar intrede in het openbaar bestuur met...

Uit de school 6-01-2025

#28 | De politiek van tellen met Lies van Aelst en Annemarie van der Wilt

In een wereld waarin cijfers, statistieken en prognoses steeds vaker als fundament voor beleid dienen, lijkt het alsof getallen een objectieve weergave van de werkelijkheid bieden. Maar is dat eigenlijk wel zo? Achter elk cijfer schuilen keuzes, interpretaties en verhalen die niet altijd verteld...

Uit de school 2-12-2024

#27 | De prijs van gezondheid met Mark Kramer en Paul Frissen

Kunt u ze nog opnoemen? De grote farmaceutische bedrijven die met hun vaccins de samenleving uit de coronacrisis trokken. Naarmate Covid-19 meer naar de achtergrond verdween, ging het echter al snel weer over vermeende torenhoge winsten, überkapitalisme en de uit de hand lopende medicijnkosten. Zo...

Uit de school 4-11-2024

#26 | Worstelen met laaggeletterdheid met Hanneke Propitius en Marlies Honingh

Durft u wel eens de bus of het ziekenhuis niet in, omdat u bang bent de borden en de aanmeldpaal niet te kunnen lezen? Waarschijnlijk niet; maar het is wel de realiteit van 2,5 miljoen volwassenen in Nederland die moeite hebben met lezen, schrijven en/of rekenen. Meer en meer zijn we ons bewust van...

Uit de school 7-10-2024

#25 | Audit, maar dan anders met Wendy Asbeek Brusse, Daina Konter en Mark van Twist

Er zijn diverse overheidsorganisaties waar het telefoontje van een auditor aan het begin van de dag resulteert in een wolk van chagrijn boven de rest van de dag. Maar is ons beeld van wat audit is en wat een auditor doet niet te eenzijdig?In deze aflevering van Uit de School duikt Christiaan van...

Uit de school 2-09-2024

#24 | Puzzelen in de energietransitie met Kristel Lammers, Jacqueline van Dongen en Martijn van der Steen

De energietransitie gaat van papier naar praktijk. Waar het voorheen nog bijzonder was om zonnepanelen op je dak te hebben of een elektrische auto te rijden, worden deze zaken nu steeds meer de norm. Dat is een positieve ontwikkeling, maar het brengt ook uitdagingen met zich mee. De gevolgen van de...

Uit de school 4-08-2024

#23 | Zomerspecial (2/2): Schade en vertrouwen met Arjan Dikmans en Georgina Kuipers

Hoe ga je als overheid om met de afhandeling van schade waar je zelf verantwoordelijk voor bent? Met Groningen en de Toeslagenaffaire vers in het geheugen is dit een vraag waar veel ambtenaren, bestuurders en activisten tegenaan lopen. Maar vertrouwenwekkend schadebeleid vindt op veel meer plekken...

Uit de school 1-07-2024

#22 | Zomerspecial (1/2): Schade en Schande met Rowie Stolk en Merel van Rooy

Hoe ga je als overheid om met de afhandeling van schade waar je zelf verantwoordelijk voor bent? In het licht van bijvoorbeeld Groningen en de toeslagenaffaire is dit een vraag waar veel ambtenaren, bestuurders en activisten tegenaan lopen. Maar vertrouwenwekkend schadebeleid vindt op veel meer...

Uit de school 3-06-2024

#21 | De kunst van participatie met Nanke Verloo en Wout van der Heijden

Burgerparticipatie wordt overal in de publieke sector gezien als dé oplossing om wantrouwen in de overheid tegen te gaan. Door te luisteren, in gesprek te gaan, co-creatie te plannen en inspraak te organiseren werken veel ambtenaren keihard om perspectieven, verhalen en wensen van burgers op te...

Uit de school 6-05-2024

#20 | Tijd is meer dan een klok met Jorren Scherpenisse en Koos Janssen

Tijd wordt vaak gezien als iets dat ons overkomt. We voelen dat er niet genoeg tijd is, dat het moment ineens daar is of dat het tempo te hoog te ligt om bij te benen. Maar wat nou als we tijd gaan zien als iets waar we invloed op kunnen uitoefenen? Samen met Jorren Scherpenisse – wie kent hem...

Uit de school 1-04-2024

#19 | Ambtenaren als activisten? met Karlijn Slegers en Henk den Uijl

Welkom bij het tweede seizoen van Uit de School! Nieuwe stem, zelfde idee: we bespreken maatschappelijke uitdagingen en vernieuwingen in het openbaar bestuur. In deze aflevering hebben we het over de activistische ambtenaar. Hoe ziet dat er eigenlijk uit? Mag dat eigenlijk wel? Samen met Henk den...

Uit de school 4-03-2024

#18 | Een kijkje in de NSOB-keuken met Andrea Frankowski en Wiljan Hendrikx

Een bijzondere aflevering van Uit de School! Samen met NSOB-onderzoekers Andrea Frankowski en Wiljan Hendrikx bespreekt Christiaan van der Kaaij wat voor soorten NSOB-onderzoek er bestaan. Bijzondere aandacht hebben ze voor de methode van ‘learning history’, die we hebben toegepast in een onderzoek...

Uit de school 5-02-2024

#17 | Digitalisering in de stad met Ger Baron en Valerie Frissen

AirBNB, Uber, Flitsbezorgers, maar bijvoorbeeld ook de komst van Pokémon GO. Het lijkt soms alsof deze diensten alleen maar digitaal zijn, maar ze hebben grote invloed op de publieke ruimte. AirBNB's brengen het toerisme in de woonwijken, flitsbezorgers leggen grote magazijnen aan waar je niet naar...

Uit de school 1-01-2024

#16 | Vormgeven aan interactie met Mieke Elzenga, Eva Kunseler en Jorgen Schram

Bij de inrichting van onze leefomgeving staat er nog al wat op het spel. De ruimte is schaars, en de behoefte enorm. Waar moeten al die huizen, voorzieningen of windturbines komen? En wie heeft daar last of profijt van? Waar bijvoorbeeld een windturbine voor de overheid een duurzaamheidskwestie is...

Uit de school 4-12-2023

#15 | De (on)begrensde menselijke maat met Maartje Kemme, Jaap van Dooren en Marije Huiting

Als je een woordenboek er bij pakt, en zoekt naar een definitie van ‘menselijke maat’, dan kan je lang zoeken. Tegelijkertijd zien we dat deze term binnen overheidsorganisaties steeds vaker wordt gebruikt; er is meer van nodig, en in te veel voorbeelden (Groningen, Toeslagen) was er sprake van te...

Uit de school 6-11-2023

#14 | Signaleren met Andrea Frankowski en Martijn van der Steen

Dat had je toch kunnen zien aankomen?!Als iets mis gaat, horen we vaak van anderen dat dit natuurlijk nooit had mogen gebeuren, dat we het al lang aan hadden kunnen zien komen en dat degene die verantwoordelijk is voor de misser maar snel iets anders zou moeten gaan zoeken. Maar hadden we het wel...

Uit de school 2-10-2023

#13 | Wie wordt gehoord? Met Gert Jan Geertjes en Geerten Boogaard

''Daar waar het ongezellig wordt zie je tegenmacht functioneren.''Macht en tegenmacht. Het zijn twee woorden die, in de politieke en bestuurlijke arena, niet zonder de ander te zien zijn. Maar wat is tegenmacht eigenlijk? Macht is in Nederland duidelijk verdeeld: er is een wetgevende, een...

Uit de school 4-09-2023

#12 | In gesprek over strategie met Hester Somsen

Bent u strateeg? Bij de overheid? Mooi! Maar wat betekent dat eigenlijk? Strategen kennen we in de militaire context, maar het fenomeen ‘strategie’ binnen de overheidscontext is behoorlijk ambigu en kan per context en persoon verschillen.In deze podcast verkent host Jorren Scherpenisse met Hester...

Uit de school 7-08-2023

#11 | Werken aan lange termijn opgaven met Cynthia Bockstart en Wieke Pot

In het openbaar bestuur staan de uitdagingen van (over)morgen nogal eens tegenover de waan van de dag. Beiden hebben aandacht nodig, maar hoe verdeel je die aandacht? Hoe ga jij om met spanningen tussen de korte en de lange termijn? En wat is de rol van kennis binnen die spanning?Wieke Pot...

Uit de school 19-06-2023

#10 | De kracht en het risico van modellen in het openbaar bestuur met Boudewijn Steur

“Modellen is eigenlijk ook een werkwoord: er is een model, maar het gaat erom wat je ermee doet”. Hoe werk jij eigenlijk met modellen?Na 12,5 jaar eindigt ons interdepartementale kennisprogramma Intelligent Bestuur. In die tijd hebben we allerlei conceptuele modellen gemaakt in bollen, driehoeken...

Uit de school 5-06-2023

#9 | Duurzame allianties met Jaap Boonstra en Marleen Maat

Maatschappelijke opgaven kunnen door niemand alleen opgelost worden. Of het nou gaat over uitdagingen op het gebied van onderwijs, kansengelijkheid of veiligheid, samenwerking met andere organisaties die eigen expertise hebben is onvermijdelijk. Werk jij in zo'n soort samenwerking of alliantie of...

Uit de school 1-05-2023

#8 | Over integraliteit met Paul Frissen en Jaap van der Spek

''Eén overheid, dat is, plagerig gezegd, de droom van iedere tiran.''Je lijkt tegenwoordig als beleidsmaker bijna niet meer mee te doen wanneer je niet 'integraal' bezig bent: je aanpak van een bepaald probleem moet integraal zijn, akkoorden die je met partners opstelt moeten integraal zijn en...

Uit de school 6-03-2023

#7 | Vertrouwenswerk met Georgina Kuipers en Myrthe van Delden

Er is, met alle recente voorbeelden van grensoverschrijdend gedrag op de werkvloer, steeds meer aandacht voor vertrouwenswerk en de functie van de vertrouwenspersoon. Maar hoe werkt dat eigenlijk? Kan of moet je als vertrouwenspersoon transparant zijn over onderwerpen of incidenten die je in...

Uit de school 14-11-2022

#6 | De Stroom zoeken met Maarten Otto

Nederland staat voor meerdere, grote en nauw verweven transities. In de energietransitie moet een groot aantal partijen in beweging komen en in eenzelfde richting bewegen. Tegelijkertijd zijn die partijen allemaal nauw met elkaar verweven; ze vormen hun eigen ecosysteem. Die ecosystemen kennen diep...

Uit de school 21-10-2022

#5 | Opschalen? met Hans Vermaak en Mark van Twist

Overal in Nederland zijn mooie initiatieven te vinden die ontzettend goed werken; inspirerende opleidingen, een swingende wijk met kelderende criminaliteitscijfers of een fraai voedselbos dat zonder enige subsidie van de grond is gekomen. Het is nog niet zo makkelijk om zo’n praktijk op een andere...

Uit de school 3-10-2022

#4 | Tussen staat en menselijke maat met Esmah Lahlah

Kan de overheid maatwerk leveren en hoe ziet zoiets er eigenlijk uit? In 2021 schreef de NSOB het essay ‘Tussen Staat en Menselijke Maat’. In deze aflevering gaan we dieper in op beleid rondom en handhaving van de sociale zekerheid. We praten erover met Esmah Lahlah (wethouder gemeente Tilburg...

Uit de school 23-07-2022

#3 | Aftreden of optreden met Marinka Mulder

Iedere wethouder zal, wanneer zijn of haar positie ter discussie staat, zich afvragen wat het nou betekent om op te treden of af te treden. Is dat symbolisch? Gaat het over de positie van de politiek in de samenleving? En wat is eigenlijk de betekenis van aftreden wanneer politieke...

Uit de school 23-07-2022

#2 | Bellingcat with Eliot Higgins

Bellingcat, well known because of their work on MH17, is an independent collective of researchers, investigators and citizen journalists. Host Jorren Scherpenisse (NSOB) talks with Eliot Higgins (founder and creative director at Bellingcat) about their views on journalism, the war in Ukraine and...

Uit de school 23-07-2022

#1 | Opgavegericht Tegenwerken met Mariska Asmus

Opgavegericht werken is vandaag hét antwoord op bijna alle uitdagingen in het publieke domein. In de eerste aflevering praat Jorren Scherpenisse met Mariska Asmus (gemeentesecretaris van Oosterhout), Marije Huiting en Wiljan Hendrikx (beiden NSOB) over het meetbaar en merkbaar maken van werken aan...