Culturele bagage

Culturele bagage 21-05-2026

Verslaafd aan ADHD-pillen: wordt deze ‘legale speed’ te makkelijk voorgeschreven?

Moeten artsen eigenlijk wel ADHD-pillen voorschrijven aan kinderen? Met die vraag blijf je achter als je het boek Speedpillen leest van schrijver Jeroen Pen. Hij kreeg op jonge leeftijd Ritalin voorgeschreven. Deze medicatie werkte in het begin fantastisch, totdat hij zwaar verslaafd raakte, en...

Culturele bagage 13-05-2026

Heeft de Nederlandse Eurovisie-boycot zin gehad? Met Cornald Maas

Nederland doet dit jaar niet mee aan het Eurovisie Songfestival, maar zendt het wel uit. Politiek raakt steeds meer verweven met het liedjesfestijn dat ooit juist bedoeld was om landen te verbinden. Wat is de waarde van een culturele boycot? Wie zijn de kanshebbers van deze controversiële editie...

Culturele bagage 7-05-2026

Mannen praten niet: biedt de mannencirkel soelaas?

Waarom is het anno 2026 voor veel mannen nog steeds zo lastig om over hun gevoelens te praten? En wat is ervoor nodig om die mannen open te breken? Verslaggever Siem Buijsse reisde voor een reportage af naar Ibiza, waar hij een zogenoemd ‘Gentle Man Retreat’ bezocht. Waarom stappen mannen in het...

Culturele bagage 30-04-2026

Hoe breken we de vrouwelijke burn-outfabriek af? Met Brankele Frank

Het is al vaker besproken in deze podcast: in de prestatiemaatschappij krijgen we steeds vaker te maken met burn-outs. Uit een artikel in de Volkskrant blijkt dat vooral vrouwen opvallend vaker langdurig arbeidsongeschikt zijn. Waarom raken zij eerder overspannen? En wat moet er gebeuren om de...

Culturele bagage 23-04-2026

De 'ontcanceling' van Michael Jackson

De biopic Michael, over de eerste dertig levensjaren van Michael Jackson, wordt door critici slecht ontvangen, maar trekt tegelijkertijd volle zalen. De film ligt onder vuur omdat de beschuldigingen van misbruik volledig onbesproken blijven. Is dit een poging om Michael Jackson definitief te...

Culturele bagage 16-04-2026

Kan iedereen in een sekte belanden?

Journalist Ivo van Woerden volgde de afgelopen vijf jaar het spoor van de Nederlandse sekteleider Bentinho Massaro en probeerde te begrijpen waarom mensen vallen voor een leider of een high-controlgroup. Over die zoektocht schreef hij het boek In de greep van de goeroe.In deze aflevering spreekt...

Culturele bagage 9-04-2026

Gen Z laat zich dopen: is god weer hot?

Steeds meer jongeren wenden zich tot het geloof. Wat is de aantrekkingskracht tot god in dit tijdsgewricht? Verslaggever Emma Curvers bezocht een kerk in Brabant om bekeerlingen tot het katholieke geloof te volgen tijdens hun doop. Ook techredacteur Simoon Hermus en verslaggever Marjolein van de...

Culturele bagage 2-04-2026

Van Tesla tot Topolino: wat je voertuig zegt over je maatschappelijke klasse

De straten staan vol met Biro’s, mini‑Citroëns en Topolino’s. De brommobiel is bezig aan een gestage opmars. Vooral in het Gooi is het kleine karretje populair: niet zo gek, want ze zijn peperduur.Is de Biro het nieuwe statussymbool op de weg? En wat zegt dat over andere vervoersmiddelen, van...

Culturele bagage 26-03-2026

Hoera, 25 jaar regenbooghuwelijk! Wat wenst een queer nog meer?

Op 1 april is het 25 jaar geleden dat het huwelijk werd opengesteld. Vanaf toen mochten in Nederland, als eerste ter wereld, stellen van het gelijke geslacht trouwen. De Volkskrant vroeg daarom aan 25 queerkoppels, één uit elk jaar: hoe bevalt dat nou, dat huwelijk? In deze aflevering duiken we in...

Culturele bagage 19-03-2026

Condoom, pil, iemand? Hoe doen we het en maakt nog iemand zich druk om een soa?

Wie gebruikt er nog een condoom? Het rubbertje lijkt enorm uit de mode. Vorige week werd bekend dat jonge mannen minder vaak condooms gebruiken en jonge vrouwen juist vaker stoppen met de pil. Wat zegt deze ontwikkeling over hoe we omgaan met anticonceptie, en welke risico’s brengt dat met zich...

Culturele bagage 12-03-2026

Lees alstublieft íéts: is de vibe rond de Boekenweek te wanhopig?

Er is veel kritiek op het Boekenweekgeschenk Piaggio van Hendrik Groen en het essay Ik zou uw dochter kunnen zijn van Doortje Smithuijsen. Hebben de schrijvers te weinig buiten hun bubbel gekeken? Tegelijk staat organisator CPNB voor een grotere uitdaging: vorig jaar werden er twee miljoen minder...

Culturele bagage 5-03-2026

Zitten we in een seksrecessie?

Jongeren hebben minder seks dan een aantal jaar geleden. Maar is er sprake van een seksrecessie? Volgens schrijfster Daan Borrel speelt rechts beleid hier een rol in. Verslaggever Irene de Zwaan bezocht een seksfeest en belandde in een hele bijzondere settting. Presentatie: Esma LinnemannRedactie...

Culturele bagage 26-02-2026

Complotdenkers vieren triomf: bewijzen de Epstein-files hun gelijk?

Het vrijgeven van de Epstein-files heeft geleid tot een hausse aan speculaties en complottheorieën, zowel nieuwe als hele oude. Over pedofielenringen en ondergrondse tunnels, over buitenaardse reptielen die kinderbloed drinken en vooral: over een elite die de hele wereld controleert en uitbuit...

Culturele bagage 19-02-2026

Bodyshaming en racisme: hoe kon het zo misgaan bij America's Next Top Model?

De nieuwe Netflix-documentaire Reality Check: Inside America’s Next Top Model is een ontluisterend maar vermakelijk drieluik over het tv-programma van supermodel Tyra Banks. Wat ooit smullen was, blijkt met de blik van nu vooral giftig. Esma Linnemann bespreekt de serie - van bodyshaming en...

Culturele bagage 12-02-2026

Angsten, trauma’s, seks: interviewer Nathalie Huigsloot durft elke vraag aan een BN-er te stellen

Onbevangen voerde interviewer Nathalie Huigsloot indringende gesprekken met Bekende Nederlanders voor Volkskrant Magazine, vaak op een cruciaal moment in hun leven. Elke keer weer kwamen zij met goudeerlijke antwoorden op die ene vraag: Het leven is een worsteling. Hoe doe jij het? Luister naar het...

Culturele bagage 5-02-2026

Steeds meer ‘Turkish Hairlines’-passagiers: wordt kaalheid een taboe?

Steeds meer mannen, jong en oud, kiezen voor een haartransplantatie omdat ze zich schamen voor hun kaalheid. En dit doen ze in grote getale in Turkije. Is de haartransplantatie volledig ingeburgerd? Esma Linnemann bespreekt het met verslaggever Jarl van der Ploeg, die meevloog met ‘Turkish...

Culturele bagage 29-01-2026

Waarom de gayseks in Heated Rivalry voor iedereen opwindend is

Het is de tv-hit van het moment: de bijzonder opwindende dramaserie Heated Rivalry, over de ontluikende liefde en erotiek tussen twee knappe ijshockeyers. In Heated Rivalry wordt de kijker getrakteerd op de ene na de andere stomende gayscène tussen de Canadese speler Shane Hollander en de Russische...

Culturele bagage 22-01-2026

Familieruzie: waarom de Beckhamvete zo herkenbaar (en pijnlijk) is

Er raast een mediastorm over Groot Brittannië, en die storm is ingezet door Brooklyn Beckham, de oudste zoon van de Beckhams. De Britse media- ook de de Nederlandse, is al dagen in de ban van een Instapost van de 26-jarige zoon, die daarin stelt dat zijn ouders het ‘merk Beckham’ werkelijk boven...

Culturele bagage 15-01-2026

De airfryer: ‘ordinair bakbeest’ wordt nu ook omarmd door culinaire snobs

Een op de vijf Nederlandse huishoudens heeft er een in de keuken: de airfryer. Maar er lijken twee kampen te bestaan: je bent ultiem fan of je verafschuwt ’m. Hoe is deze cultuurstrijd rondom de airfryer ontstaan? Esma Linnemann bespreekt het met economieverslaggever Fleur de Weerd en...

Culturele bagage 8-01-2026

Goede voornemens met Arie Boomsma: 'Wees streng, maar niet hard voor jezelf'

De 75 Hard Challenge, Hyrox en ultra's: de fitnessnorm wordt steeds extremer. Althans, zo lijkt het op TikTok. Welke sport- en bewegingsroutines heb je nou echt nodig om gezond te blijven? Hoe krijg je jezelf in beweging? En wordt dit het extreemste sportjaar tot nu toe? Esma Linnemann bespreekt...

Culturele bagage 1-01-2026

Familieopstellingen zijn populair: hocuspocus of echt nuttig? (Ondertussen in de kosmos)

Deze week even geen Culturele bagage in dit kanaal. Wél een aflevering van Ondertussen in de kosmos, de wetenschapspodcast van de Volkskrant. Familieopstellingen zijn razend populair. Door deelnemers in een ruimte je familie te laten uitbeelden zou je meer inzicht kunnen krijgen in hardnekkige...

Culturele bagage 23-12-2025

2025: een krankzinnig, maar ook hoopgevend cultureel jaar

2025, het was een krankzinnig jaar waarin alles veranderde en sommige dingen gevaarlijk hetzelfde bleven. Wat gebeurde er dit jaar in de populaire cultuur, in film-en serieland en op onze mobiele telefoons? En waarop kunnen en moeten we ons verheugen in 2026? Daarover gaat Esma Linnemann praten met...

Culturele bagage 18-12-2025

De Dolle Mina’s zijn terug: geen patriarchale plaskrul is meer veilig

Begin dit jaar hebben de Dolle Mina's zich weer opnieuw opgericht. Er werd weer een korset in de fik gestoken om de knellende positie van vrouwen in de samenleving aan de kaak te stellen. De feministische actiegroep, die in november de Joke Smitprijs won, draait weer op volle toeren. Waarom is het...

Culturele bagage 11-12-2025

Alles wat je moet weten over de Diddy-docu, met Sylvana Simons

The Reckoning is een langverwachte nieuwe documentaire over de inmiddels veroordeelde platenbaas en hiphopkeizer Sean Combs, beter bekend als Puff Daddy of P. Diddy. Deze documentaire is zo ontluisterend, zo angstaanjagend, maar ook zo informatiedicht dat je in volledige desoriëntatie achterblijft...

Culturele bagage 4-12-2025

Vingeren en praten: hoe mannen de orgasmekloof kunnen dichten

Vrouwen komen nog steeds minder klaar dan mannen, een probleem dat beter bekend staat als de orgasmekloof. Verslaggever Reinout Bongers wilde daar eigenhandig iets aan doen, en besloot naar een ‘vingercursus' te gaan. Hij vertelt in deze aflevering dat mannen vaak wel wíllen behagen, maar ook...

Culturele bagage 27-11-2025

Iceman Wim Hof: wellnessgoeroe met keihard verdienmodel

Wim Hof wist wereldwijd miljoenen volgers aan zich te binden met zijn ijsbaden en ademhalingstechnieken. Vorig jaar kwam er een duistere kant van de ‘iceman’ aan het licht: zijn ex en kinderen beschuldigden hem van lichamelijke en psychische agressie. Ook vinden wetenschappers en familieleden van...

Culturele bagage 20-11-2025

Waarom de ‘Epstein-elite’ niet meer wegkomt met misbruik van minderjarigen

De Amerikaanse president Trump probeerde het maanden te voorkomen, maar het ‘Epstein-dossier’ wordt nu tóch vrijgegeven. En dat komt grotendeels drie vrouwen (en een man) binnen de Republikeinse partij. Hoe kan het dat er binnen de hypermasculine en hyperloyale Republikeinse partij een revolte is...

Culturele bagage 13-11-2025

AI-drek in de hitlijsten: wat valt er tegen haatdragende nepmuziek te doen?

Het haatnummer Nee, nee, nee tegen het AZC scoorde 1,7 miljoen streams, kreeg te maken met een tegencampagne en verdween toen op mysterieuze wijze van Spotify. Maar is daarmee het probleem opgelost, of staan we nog maar aan het begin van een muzikale AI-hel? Esma Linnemann bespreekt het met...

Culturele bagage 6-11-2025

Blote borsten, seksuele mores: hoe team Borsato de aandacht wist af te leiden

Het werd het showbizzproces van de eeuw genoemd: de misbruikzaak tegen Marco Borsato, die vorige week van start ging. Gaandeweg verschoof de mediafocus van Borsato naar de moeder van het vermeende slachtoffer. Is het advocatenechtpaar Knoops erin geslaagd om een gunstiger beeld van hun cliënt Marco...

Culturele bagage 29-10-2025

[ LIVE ] Een goede dag voor de democratie

Na de eerste exitpoll kwamen hoofdredacteur Pieter Klok en verslaggevers Emma Curvers, Haro Kraak en Gijs Beukers onder leiding van Esma Linnemann samen om na te praten over de voorlopige uitslag. Wat zijn mogelijke coalities? Zien we de stem van de jeugd terug in de uitslag? En wat betekent het...

Culturele bagage 23-10-2025

De roof van de eeuw: waarom de juwelendiefstal in het Louvre zo tot de verbeelding spreekt

Het lijkt wel een film, de spectaculaire kunstroof afgelopen zondag in het Louvre, waarbij dieven met een verhuiswagen en slijptollen peperdure juwelen wisten te ontfutselen uit het Louvre. Sommigen noemen de roof zo perfect dat je er bijna respect voor zou krijgen. Anderen waarschuwen voor valse...

Culturele bagage 16-10-2025

Scheiden om weer jezelf te worden: is dat nou echt de enige manier?

Niet de romcom, maar juist films en boeken over scheiden domineren de laatste tijd de bezoek- en verkooplijstjes. Waar komt de populariteit van de scheidingsplot vandaan, en wat zegt het over de huidige man-vrouwverhoudingen? Esma Linnemann bespreekt het met schrijver en filosoof Lena Bril...

Culturele bagage 9-10-2025

Van Dolle Mina's tot Rode Lijn: waarom demonstreren weer helemaal terug is

Een kwart miljoen Nederlanders ging afgelopen zondag de straat op tijdens de Rode Lijn-demonstratie. En dat was historisch. Het past binnen een Nederlandse trend: steeds meer mensen demonstreren. Waar komt die nieuwe protestcultuur vandaan? En heeft demonstreren zin? Esma Linnemann bespreekt het...

Culturele bagage 2-10-2025

Iedereen staat aan: hoe kom je tot rust in een hypernerveuze samenleving?

Deze week sloeg de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving alarm, volgens dit belangrijke adviesorgaan leven we in een hypernerveuze samenleving. Een maatschappij die eigenlijk draait om presteren en waarin iedereen voortdurend aanstaat en opgejaagd is. We moeten, zo stelt deze adviesraad, op de...

Culturele bagage 25-09-2025

Waarom is het beeld van Lolita (12) als verleidster zo hardnekkig?

Wie kent haar niet: Lolita, het jonge, verleidelijke meisje met de hartjeszonnebril en lolly in haar mond. Het kind dat oudere aanbidders gek maakt van verlangen. Het oorspronkelijke personage Lolita is ontsproten uit de fantasie van schrijver Vladimir Nabokov. Wat bedoelde hij eigenlijk met zijn...

Culturele bagage 18-09-2025

De macht van de grote bek: is SBS6 het Nederlandse Fox News?

De campagnes voor de verkiezingen zijn volop gaande en elke avond zit er wel een politicus aan een talkshowtafel. In 2023 steeg de PVV na het beroemde SBS6-debat enorm in de peilingen en sindsdien wordt SBS6 steeds vaker vergeleken met Fox News; de zender die Trump stevig in het zadel hielp. Ook de...

Culturele bagage 11-09-2025

Kun je verslaafd raken aan liefde?

Eindeloos wachten op appjes, snelle partnerwissels en steeds weer op zoek naar bevestiging: elke verliefdheid kent een zekere mate van obsessie. Maar wanneer dit omslaat naar ongezonde afhankelijkheid, wordt dit vaak een liefdesverslaving genoemd. Verslaggever Esma Linnemann sprak Elizabeth Gilbert...

Culturele bagage 4-09-2025

Waarom mensen massaal vallen voor eiwitrijke snacks (en wie eraan verdient)

Mueslirepen, ontbijtgranen, pannenkoekmix, chips en brood:  steeds meer producten in de supermarkt worden aangeprezen als ‘eiwitrijk’. In de supermarkten zijn er hele schappen vol proteïnerepen en poeders.  Waar komt die obsessie met eiwitten vandaan? En wat zegt de proteïne-explosie over onze...

Culturele bagage 28-08-2025

Waarom geweld tegen vrouwen een mannenprobleem is

Na de moord op Lisa uit Abcoude en ander schokkend geweld deze zomer tegen vrouwen klinkt er een steeds luidere oproep aan mannen; die moeten zich uitspreken en in actie komen. Wat kunnen mannen doen? En wat moeten mannen zich aantrekken van zo'n gruwelijke moord? Esma Linnemann bespreekt het met...

Culturele bagage 21-08-2025

Van Madonna tot Rosalía: waarom verwachten we van artiesten dat ze zich uitspreken over Gaza?

Grote artiesten voelden deze zomer de druk om zich uit te spreken over het genocidale geweld in Gaza. Waarom verwachten fans dit? Kunnen artiesten invloed uitoefenen op oorlogen? En is het echt een verhitte protestzomer geworden, zoals we eerder voorspelden in deze podcast? Esma Linnemann bespreekt...

Culturele bagage 14-08-2025

Van freeze tot fawn: waarom we stressreacties zo slecht begrijpen

Aan de grond genageld, als een konijn in de koplampen: in grote stresssituaties is de kans groot dat je niet handelt als een gemiddelde actieheld, maar bevriest. Waarom is die primaire reactie zo onbegrepen en ondergewaardeerd? Waarom komt bevriezing zo vaak voor bij seksueel geweld? En welke...

Culturele bagage 17-07-2025

Welkom terug in het patriarchaat - hoe ziet de backlash tegen vrouwenrechten eruit?

24 mei stond Culturele bagage in een uitverkocht DeLaMar Theater in Amsterdam. Een avond in het teken van feminisme en de backlash tegen vrouwenrechten. In deze aflevering hoor je het eerste deel van de liveshow. Panel:Songül Mutluer, politicus GL-PvdAValentijn De Hingh, journalistAlina Chakh...

Culturele bagage 10-07-2025

Loog de auteur van Het zoutpad alles bij elkaar (en is dat erg)?

Miljoenen lezers vielen voor Het zoutpad, het levensverhaal van twee Britse vijftigers die alles kwijtraken. Ze gaan wandelen in de natuur en vinden hun levensgeluk en gezondheid terug. Maar nu lijkt het alsof auteur Raynor Winn – die eigenlijk Sally Walker heet – een flink loopje heeft genomen met...

Culturele bagage 3-07-2025

Leven op de pof: hoe risicovol is achteraf betalen met Klarna?

Nu kopen, later betalen. Lange tijd was dat in Nederland nauwelijks een optie; het paste niet bij onze cultuur. Maar door bedrijven als Klarna kopen millennials en Gen Z’ers steeds vaker met een achterafbetaalfunctie. Waarom is dat zo verleidelijk? En wat doet achteraf betalen met de schulden van...

Culturele bagage 26-06-2025

Snackbakjes en #skinnytok: vrouwen moeten weer 'gewoon' dun zijn

Snackbakjes, 'what I eat in a day'-filmpjes, girl dinners: vrouwen zijn online volop bezig met wat ze eten. Ondertussen grijpt de dieetcultuur onbeschaamd om zich heen. Een nieuw dieptepunt: ‘SkinnyTok’, een TikTok-hashtag die extreem magere lichamen en ongezonde gewoonten verheerlijkt. De hashtag...

Culturele bagage 19-06-2025

Waarom Nederlandse bands en schrijvers in verzet komen tegen de ‘duivelse plunderaar’ KKR

In de Nederlandse cultuursector zwelt de kritiek aan tegen durfinvesteerder KKR, die indirect eigenaar is van Nederlandse festivals als Zwarte Cross en de grootste uitgever van Nederland: VKB. Nu blijkt dat KKR ook de wapenhandel in Israël financiert, dreigen schrijvers op te stappen en zeggen...

Culturele bagage 12-06-2025

Popzoomers: waarom Gen Z-vrouwen de festivalzomer domineren

Gen Z-vrouwen nemen de hele popmuziek, en dus ook de aanstaande festivalzomer over. Want van Pinkpop tot Lowlands, op alle grote poppodia prijken vrouwelijke artiesten die rond de eeuwwisseling zijn geboren. Hoe komt het dat na decennialange mannelijke dominantie nu sterren als Olivia Rodrigo...

Culturele bagage 5-06-2025

Waar komt de ‘meid’-trend vandaan, en is het woord wel zo neutraal?

Wie heeft er niet meegezongen met de knalhit Lekker met de meiden uit 2018 van Merol? Sindsdien is het woord meid aan een opmars bezig in het alledaagse taalgebruik, en lijkt het andere termen als meisje of vrouw te vervangen. Waarom struikelen we in deze samenleving eigenlijk over denigerende...

Culturele bagage 29-05-2025

Vijf jaar na dood George Floyd: wat heeft de Black Lives Matter-beweging bereikt?

Het is vijf jaar geleden dat George Floyd werd vermoord, en er wereldwijd protest uitbrak tegen institutioneel racisme en politiegeweld. Wat heeft Black Lives Matter in beweging gezet in zowel Amerika als Nederland? En hoe nu verder? Esma Linnemann bespreekt het met activist Naomie Pieter, Jerry...

Culturele bagage 22-05-2025

Moet het romantisch ideaal op de schop?

De leeftijd waarop vrouwen kinderen kregen was nog nooit zo hoog en het aantal geboren baby’s zo laag. Eén van de belangrijkste redenen voor dat dalende geboortecijfer is dat onze relaties minder standvastig zijn. Als we dan toch een gezin willen, zouden we dan niet toe moeten werken naar een...